است كه عمل شما را سپاس نموده است . « 1 »
هامش
( 1 ) محمّد فخر معروف به امام رازى گويد : موصوفين به اين صفات مذكور به صيغه جمع مثلإِنَّ الْأَبْرارَ يَشْرَبُونَو يوفون و يخافون تا آخر اين آيات را اختصاص بجمع معيّن و معلومى چون خاندان رسالت دادند خلاف ظاهر است و دخول على بن ابى طالب را در اين آيات انكارى نيست و لكن او نيز داخل است در تمام آياتى كه دلالت بر شرح حال مطيعين دارد . پايان سخن رازى .
و اين مطلب را از او كه در كمال تعصّب است تجاهل است زيرا هر چه در آن سبب نزول ذكر شده لفظش اعمّ از سبب وارد در آنست . چنانچه در سابق گذشت كه آيهء افك .إِنَّ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ الْغافِلاتِ . . .در باره عايشه نازل شده بلفظ جمع و آيهتُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِدر سورهى - ممتحنه در باره حاطب بن ابى بلتعه ( كه بمردم مكّه نامه مخفيانه نوشته بود كه آنها را از تصميم پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله براى فتح مكه آگاه كند و خداوند با آن آيه پيامبر را اعلان كرد ) نازل شده .
و فخر رازى با اينكه خود اعتراف كرده كه محمود بن عمر زمخشرى معتزلى و واحدى اشعرى در تفسيرشان گفتهاند كه آن آيات در بارهء على بن ابى طالب عليه السّلام نازل شده و با اينكه نزول آيات در مدح آن حضرت تناقض با مذهب او ندارد و لكن بعضى از علماء مانند وى از ترس پيروى ميكنند پادشاهان و سياستمداران را ، و بدون اختيار ترويج مينمايند امر و خواسته آنها را .
و بنى عبّاس همواره از فرزندان على عليه السّلام ميترسيدند و منع ميكردند از هر چيزى كه تقويت آنها شود نصارى و يهود را به خود نزديك كرده و كارهاى دولت را به آنها واگذار ميكردند ولى شرفاء و بزرگان از فرزندان رسول خدا را زندانى نموده و يا ميكشتند .
و ميان اهل سنّت و شيعه بمقتضاى مذهبشان چيزى نيست كه موجب دشمنى و كينه توزى گردد مگر اينكه سياست اجانب ( ابن تيميّهها و ابن قيّمها و ابن حزمها و محمّد بن عبد الوهّابها و و و را ) تحريك كند كه بجان هم بيفتند و در اين زمان نيز ممكن نيست ايشان را يعنى سياستمداران را كه آنها را تحريك كنند به جهت نزديكى مسافت و سهولت مخابرات و نياز بمعاشرتهاى