تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 139

مساهمون:

ص١٣٩

دليل :

ابو على طبرسى ( صاحب تفسير ) گويد : آنكه سلاسلا و قواريرا در وصل و وقف صرف كرده دليلش دو چيز است « 1 » ابو الحسن اخفش گفته شنيديم ما از عرب كسى كه اينطور صرف ميكرد و صرف ميكرد تمام چيزهايى كه غير منصرف بود . گويد و اين لغت شعراء است زيرا ايشان ناچار شدند به صرف مالا ينصرف در شعر . پس آن را منصرف كردند و زبانشان بر اين مطلب جريان يافت . و احتمال دادند اين را در شعر به جهت اينكه شعر محتمل زياد هست چنانچه محتمل نقيصه است . پس احتمال دادند زيادى تنوين را ( 2 ) اينكه اين جمع‌ها شباهت به آحاد و واحدها دارد زيرا گفتند صواحبات يوسف ( در حالى كه فقط زليخا بوده ) پس چون جمع شد جمع آحاد منصرفه قرار دادند در حكم آن . پس آن را صرف كردند . ابو الحسن اخفش گويد : و بسيارى از عرب موالى را مواليات ( 1 ) و فرزدق شاعر انشاد نموده و گفته :
فاذا الرّجال رأوا يزيدا رأيتهم * خضع الرّقاب نواكسى الأبصار
پس هنگامى كه بزرگان يزيد را ديدند مىبينى تو ايشان را كه سرها به زير افكنده و چشمها را فرو بسته‌اند پس اين ( سلاسل و قوارير ) مثل جمع نواكس است . و كسى كه بدون تنوين و الف قرائت كرده . پس او قرار داده آن را مانند
هامش
( 1 ) كسايى در كتاب اتّحاف و غير او از كوفيّين گفته‌اند : كه بعضى از اعراب تمام ما لا ينصرف را صرف ميكنند مگر افعل التّفضيل و در تمام قرآنها اتّفاق كرده‌اند بر نوشتن سلاسلا و كانت قواريرا بالف ولى در قوارير من فضّة اختلاف كرده بعضى با الف و برخى بدون الف ثبت كرده‌اند . ( شعرايى )
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 139 | الشيخ الطبرسي / ستوده / شيخ محمد رازى