در شدّت تعبّد به تكليف منصرف شدن از آنچه شهوات و تمايلاتشان آنها را ميخواند و در اين آزمايش سختى است و آن امتحان و ثواب به اندازه دشوارى صبر است در مقابله خواستههاى غريزه شهوت .
از عمر بن خطّاب روايت شده كه گفت : در اين آيه دلالت است كه هر كجا آب باشد مال است و هر كجا مال باشد امتحانست .
سعيد بن مسيّب و قتاده و مقاتل و حسن گويند : يعنى آزمايش ميكنيم كه شكر ايشان در مقابلهء نعمتها چگونه است . و بهتر اينست كه استقامت بر طريقه حمل بر استقامت در دين و ايمان باشد . براى اينكه اطلاق نميشود مگر بر اين و به جهت اينكه آن در موضع تلطّف و دعوت بايمان و ترغيب بر طاعت است و در تفسير اهل بيت نبوّت و خاندان رسالت از ابى بصير است كه گفت به حضرت ابى جعفر باقر عليه السّلام گفتم قول خدا را .
إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ - اسْتَقامُوا
البتّه آنهايى كه گفتند پروردگار ما خداست آن گاه به اين گفته استقامت كردند فرمود : قسم به خدا آن همين مذهب و عقيدهاى است كه شما بر آن هستيد و اگر استقامت بر راه و طريقهء حقّه ( اماميّه اثنى عشريّه ) نموده بودند ما آنها را از آب فراوان سيراب ميكرديم .
بريد عجلى از حضرت صادق روايت كرده كه فرمود : يعنى هر آينه ما به ايشان دانش فراوانى افاده ميكرديم كه آن را از امامان عليهم السّلام ياد گيرند سپس خداوند سبحان بر وجه تهديد و وعيد فرمود :
وَ مَنْ يُعْرِضْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِ
و هر كه اعراض كرد از ياد پروردگارش .
يعنى و هر كه عدول كند از تفكّر در آياتى كه او را بمعرفه و شناخت خدا و توحيد و اخلاص در عبادت او مىرساند و بگفتهء برخى هر كه اعراض و عدول از طاعت