پس اين آيه نازل شد .
و نيز از حسن روايت شده كه مساجد نماز است و آن مخصوص خدا است و مقصود اينست كه عبادت را براى خدا خالص كنيد و اقرار بتوحيد و يكتايى او آوريد و براى غير خدا در نمازتان نصيبى و حظّى قرار ندهيد .
وَ أَنَّهُ لَمَّا قامَ عَبْدُ اللَّهِ
و آنكه هنگامى كه بنده خاص خدا حضرت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله ميايستاد
يَدْعُوهُ
كه خدا را بقول خودش لا إله الا اللَّه خوانده و مردم را بسوى او دعوت ميكرد و قرآن ميخواند
كادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَداً
ابن عبّاس و ضحّاك گويند . يعنى بعضى از جنّيان سوار بر ديگران شده و ازدحام ميكردند براى حرصى كه بشنيدن قرآن داشتند .
سعيد بن جبير گويد : اين از گفته جنّ است به قومشان هنگامى كه بسوى آنها برگشتند و مقصودشان اين بود كه اصحاب پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله براى شنيدن قرآن ازدحام ميكردند . و دوست ميداشتند هر يك از آنها از رفيقش به پيغمبر ( ص ) نزديكتر باشد . پس بعضى بر ديگرى سوار ميشدند .
و بعضى گفتهاند : اين از جمله آن چيزيست كه خدا به پيغمبرش وحى نمود از حرص جنّيان براى شنيدن قرآن .
قتاده و حسن گويند : يعنى وقتى پيغمبر ( ص ) قريش را بتوحيد دعوت كرد نزديك بود جمعيّت بسيارى مزاحم آن حضرت شوند تا او را از دعوت توحيد و تبليغ رسالت بازدارند و خداوند امتناع نمود و او را يارى كرد و پيروز نمود بر هر - كس كه قصد او ميكرد . و بنا بر اين . اوّل كلام خواهد بود .
قُلْ إِنَّما أَدْعُوا رَبِّي وَ لا أُشْرِكُ بِهِ أَحَداً
بگو البتّه من ميخوانم پروردگارم را بوحدانيت و يكتايى و هيچكس را شريك او قرار نميدهم .