تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 266

مساهمون:

ص٢٦٦

اختلاف مفسّرين و فقهاء دربارهء تكرار قول

مفسّرين و فقهاء دربارهء معناى عود و تكرار اينجا اختلاف كرده‌اند : قتاده گويد : آن عزم و تصميم بر آميزش با آن زنست ، و آن مذهب مالك و ابو حنيفه است . و بعضى گويند : معناى عود اينست كه آن زن با عقد نگهدارد و تعقيب نكند ظهار را بطلاق دادن و اين چنين است كه هر گاه او ظهار كرد از او پس قطعا قصد حرام كردن آن زن نمود ، پس اگر آن بطلاق رسيد ، پس بتحقيق قبل از تزويج شده و كفّاره‌اى هم بر او نيست و اگر بعد از ظهار از طلاق دادن ساكت ماند مدّتى كه ممكن بود كه او را در آن طلاق گويد ، پس اين ندامت و پشيمانى از اوست بر آنچه شروع كرد و آن عود و برگشت بچيزيست كه بر آن بوده ، پس در اين موقع كفّاره واجبست و آن مذهب شافعى است ، و استدلال كرده بر اين به آنچه از ابن عباس روايت شده كه او تفسير كرده عود در آيه را بندامت ، پس گفت : پشيمان ميشوند و برميگردند بالفت و دوستى . و فراء گويد : ( يعودون لما قالوا و الى ما قالوا و فيما قالوا ) معنايش بر مى گردند از آنچه را كه گفتند گفته مىشود عود كرد به آنچه كه كرده بود يعنى نقض كرد آنچه را كه كرده بود و ممكنست كه گفته شود عود كرد به آنچه كه كرده بود كه مى خواست بار ديگر بكند آن را . ابو العاليه گويد : عود آنست كه تكرار كند لفظ ظهار را و آن مذهب اهل ظاهر ( ظاهريّه ) است و آنها احتجاج كرده‌اند به اينكه ظاهر لفظ عود دلالت بر تكرار قول مىكند .