كه اين براى تقويت معنى در نفس بوده باشد ، و اين جاى تنبيه و تذكير است ، پس وقف بر هاء طولانى شد چنانچه اين كار را مىكند كسى كه بزرگ ميدارد امرى را كه از آن به تعجّب آمده كه دلالت مىكند بر اينكه او را مبهوت و خيره كرده و غالب شده بر او لفظ آن و خاطره آن سپس گويد ( من بعد على العباد ) و امّا كسى كه ( يا حسرة العباد ) مضاف خوانده پس در آن دو وجه است : 1 - اينكه العباد فاعلهاى در معنى باشد مثل قول او ( يا قوم زيد ) و معنى اينست ( كان العباد اذا شاهدوا العذاب تحسّروا ) مثل آنكه بندگان وقتى عذاب را مشاهده و معاينه ميكنند حسرت و افسوس ميخورند .
2 - اينكه العباد در معنى مفعول ها باشد و دلالت مىكند بر آن قرائت ظاهره ( يا حسرة على العباد ) يعنى تأسّف و افسوس مىخورد بر ايشان - كسى كه وضع آنها را ميبيند و اين واضح و آشكار است .
و ابو عمرو فتحه داد يا از قول خدا ( و مالى لا اعبد ) براى آنكه ابتداء " لا اعبد " مبتداء نباشد و در سورهء نمل
ما لِيَ لا أَرَى الْهُدْهُدَ
به سكون ياء خوانده است .
تفسير :
سپس خداوند سبحان تمام حكايت را ياد نمود از مردى كه از دورترين نقاط شهر آمد و گفت :
اتَّبِعُوا مَنْ لا يَسْئَلُكُمْ أَجْراً
يعنى بايشان گفت اى گروه كفّار پيروى كنيد كسانى را كه از شما اجرتى مطالبه نميكنند و اموال شما را در برابر آنچه براى شما از هدايت و رهنمودها كه آوردهاند نميخواهند .
( وَ هُمْ )
و ايشان با اين بزرگوارى
( مُهْتَدُونَ )
راه يافته بسوى حق و