و هر كس خوانده است ( ندعوه أنّه ) بفتح انّ معنايش آنست ( ما خدا را ميخوانيم چون او نيكو و مهربان است ) و هر كس آن را بكسر خوانده است ، كلام را از ما قبلش قطع كرده است و از سر نو شروع كرده است . . .
و گفته مىشود : ( ألته يألته ألتا ، و آلته يولته ايلاتا ، و لاته يليته ليتا ، و ولته يلته ولتا ) يعنى : نقصه ، حطيئة شاعر گفته است :
( أبلغ لديك بنى سعد مغلغلة * جهد الرسالة لا ألتا و لا كذبا ) « 1 »
.
معناى آيات :
پس از آنكه وعدههاى عذاب براى كفّار بيان شد ، به دنبال آن خداوند وعدهء بهشت و نعمتهاى آن را براى تقوى پيشگان بيان مىكند و ميفرمايد :
« إِنَّ الْمُتَّقِينَ »
يعنى : آنان كه بخاطر ترس از عذاب الهى از نافرمانى خدا دورى ميجويند .
« فِي جَنَّاتٍ »
يعنى : در بستانهايى كه درختان آن را پوشانيده بود .
« وَ نَعِيمٍ »
يعنى : متّقين در باغها و در ميان نعمتها هستند .
« فاكِهِينَ بِما آتاهُمْ رَبُّهُمْ »
يعنى : با انواع نعمتهايى كه خداوند به آنان عطا فرموده است بهرهمند خواهند بود ، و از زجاج و فراء روايت شده است كه ( فاكهين ) يعنى از آنچه خداوند به آنان عطا فرموده است راضى و خوشحالند .
« وَ وَقاهُمْ رَبُّهُمْ عَذابَ الْجَحِيمِ »
يعنى : و خداوند آنان را از عذاب دوزخ حفظ كرده است .
« كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »
يعنى : به آنان گفته مىشود : بخوريد و بياشاميد كه گوارايتان باد ، خوردنى و آشاميدنى كه پى آمد سويى از بيمارى و غيره نخواهد داشت ، آن گاه حالت آنان را در خوردن و آشاميدن يادآور شده
هامش
( 1 ) - كه التا بمعنى نقصا است .