تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 350

مساهمون:

ص٣٥٠
و أتبع بمعنى تبع است ، و كسانى كه ( و أتبعناهم ) قرائت كرده‌اند منقول از تبع است كه متعدى به دو مفعول شده است . بعضى گفته‌اند : اتباع عبارتست از الحاق دومى به اول در آن معنى كه اولى دارد ، زيرا اگر دومى به اولى ملحق شود بدون آنكه الحاق در معنى اولى باشد به آن اتباع نخواهند گفت ، بلكه الحاق خواهد بود . ابن عباس و ضحاك و ابو زيد گفته‌اند معنى مىشود ما فرزندان را در بهشت و درجهء بهشتى به پدرانشان ملحق ميكنيم به خاطر ايمان پدران تا پدران چشمشان بديدار فرزندان در كنار خود روشن شود ، همانگونه كه در دنيا چشمشان به آنان روشن بود . و در روايت ديگرى از ابن عباس نقل شده است كه اين فرزندان به سنّ بلوغ رسيده هر چند اعمالشان ناقص باشد به منظور گرامى داشت پدرانشان به درجات آنان ملحق ميشوند . اگر گفته شود : چگونه ممكن است در ثواب به آنان ملحق بشوند با اينكه استحقاق آن را ندارند ؟ جواب داده مىشود فرزندان به پدرانشان در محل اجتماع ملحق ميشوند نه در ثواب و رتبه . زاذان از على ( ع ) روايت مىكند كه رسول خدا ( ص ) فرمودند : مؤمنين با فرزندانشان در بهشت خواهند بود ، و سپس اين آيه را تلاوت فرمودند . از امام جعفر صادق ( ع ) نيز روايت شده است كه فرمودند : روز قيامت فرزندان مؤمنين به سوى پدرانشان هدايت خواهند شد .
« وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ »
از مجاهد و ابن عباس روايت شده است يعنى : هنگامى كه فرزندان را به پدران ملحق ميسازيم از ثواب پدران چيزى نميكاهيم ، و در اينجا اين سخن به پايان رسيده ، آن گاه خداوند به يادآورى دوزخيان پرداخته ميفرمايد :