بس نيست كه او بر هر چيزى گواه است .
54 - آگاه باش كه آنان در ملاقات پروردگارشان به شك اندرند بدانكه خداوند بر هر چيزى احاطه دارد .
معنى آيات :
آن گاه خداوند بزرگ از نادانى و ناسپاسى انسان نسبت به ارزش و اهميت نعمتهايى كه به او داده است سخن بميان آورده ميفرمايد :
( وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى بِجانِبِهِ )
يعنى : هر گاه به انسان نعمت داديم از سپاسگزارى رويگردان شده ، و از روى تكبّر و خود خواهى از اعتراف به نعمتهاى الهى دورى مىكند .
و هر كس ناء خوانده است آن را مقلوب از ناى گرفته است همانگونه كه در شعر شاعر عرب آمده است :
( اقول و قد نائت بها غربة النوى * نوى خيتعور لا تشطّ ديارك )
( وَ إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُو دُعاءٍ عَرِيضٍ )
يعنى : هر گاه بدى از فقر و مرض به انسان برسد بسيار دعا مىكند .
از سدى نقل شده است اينكه گفته است : فذو دعاء عريض و نگفته است فذو دعاء طويل ، زيرا دعاى عريض در مبالغه بهتر است ، زيرا عرض دلالت بر طول دارد ، ولى طول دلالت بر عرض ندارد ، زيرا گاهى ممكن است چيزى طويل باشد كه عرض نداشته باشد ، ولى بر عكس ممكن نيست چيزى عريض باشد ولى طول نداشته باشد ، زيرا عرض عبارتست از انبساط در خلاف جهت طول ، و طول عبارتست از امتداد در هر جهتى كه باشد .
و اين آيه دلالت دارد بر بطلان مذهب اهل جبر كه ميگويند :