ظنّ خواهند شد - معنى آنست كه اينان از عذاب الهى نجاتى ندارند ، و گاهى بوسيلهء ظنّ تعبير از يقين مىشود البته آنجايى كه طريق يقين خبر باشد نه مشاهده ، آن گاه خداوند از راه و روش آنان در دنيا خبر داده ميفرمايد :
( لا يَسْأَمُ الْإِنْسانُ مِنْ دُعاءِ الْخَيْرِ )
كلبى گويد : اينجا منظور از انسان كافر است يعنى : كافر از مال طلبى خسته نميشود ، و مرتّب از پروردگار خود مال و بىنيازى و عافيت و فرزند مسئلت مىكند .
( وَ إِنْ مَسَّهُ الشَّرُّ فَيَؤُسٌ قَنُوطٌ )
يعنى اگر بلاء و سختى و تنگدستى ، دامنگير انسان شد از نيكى و ثروت سخت نااميد شده از رحمت خدا نيز قطع اميد مىكند ، و بعضى گفتهاند « يؤوس » يعنى : از اجابت دعا نااميد شده « قنوط » يعنى : نسبت به پروردگارش بدگمان است .
( وَ لَئِنْ أَذَقْناهُ رَحْمَةً مِنَّا )
يعنى : اگر ثروت و عافيت و بىنيازى به او داديم .
( مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هذا لِي )
يعنى : پس از سختى كه مشمول رحمت ما شد گويد : اين خير كه به من رسيده است در اثر اعمال خودم و استحقاق آن را داشتهام ، و از مجاهد نقل شده كه گفته است ، اينها همه از صفات كافر است ، و بعضى هم گفتهاند معنايش آنست كه گويد : اين خيرات هميشه از آن من است .
( وَ ما أَظُنُّ السَّاعَةَ قائِمَةً )
يعنى : من گمان نميكنم كه ساعت قيامت آن گونه كه مسلمانان گويند بر پا شود .
( وَ لَئِنْ رُجِعْتُ إِلى رَبِّي إِنَّ لِي عِنْدَهُ لَلْحُسْنى )
يعنى كافر گويد : من