( أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ )
محل قوله « بربك » رفع است ، و معنى چنين است « او لم يكف ربك » و نيز
« أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ »
هم در موضع رفع است بنا بر بدليت ، و اگر آن را بر لفظ بربك حمل كنيم در موضع جر است ، و مفعول آن محذوف است و تقديرش چنين است : « او لم يكف شهادة ربك على كل شيء » .
و معنى كفايت آنست كه خداوند براى مردم دليلهايى بر توحيد و تصحيح نبوّت پيامبرانش بيان فرموده است .
مقاتل ميگويند : يعنى آيا همين بس نيست پروردگارت شاهد است كه قرآن از طرف خدا است ، و بعضى هم گفتهاند معنايش آنست كه آيا همين براى پروردگارت بس نيست كه بر هر چيزى شاهد است و عالم بر هر چيز است و هيچ چيز بر او پنهان نيست .
( أَلا إِنَّهُمْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقاءِ رَبِّهِمْ )
الا كلمهء آگاهى و تأكيد است يعنى كافران در مورد رويارويى با ثواب و عقاب پروردگار سخت در شك ميباشند و شك دارند كه پروردگار آنان را بمكافات عملشان خواهد رسانيد ، و در اين مورد به آنان نسبت سفاهت داده مىشود كه گمان كردهاند خداوند آنان را عبث خواهد گذاشت .
( أَلا إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ )
يعنى : دانش پروردگار بر هر چيزى احاطه يافته است و چيزى بر او پنهان نخواهد ماند .