« إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ »
دلالت دارد بر اينكه فاعل توارى ، شمس است .
معنى آيات :
( هذا هُدىً )
سپس خداوند ميفرمايد : اين قرآن كه برايت ميخوانيم و اين گفتار كه برايت بيان ميكنيم هدايت كننده و دليل روشنى است كه در امور دين و دنيا ميان حقّ و باطل فرق ميگذارد .
( وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ )
آنان كه منكر آيات پروردگار خود شدند .
( لَهُمْ عَذابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِيمٌ )
معناى اين قسمت گذشت « 1 » .
آن گاه خداوند بندگان خود را بنحوهء دلالت بر توحيدش آگاه ساخته ميفرمايد :
( اللَّهُ الَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ )
خداوندى كه براى شما دريا را طورى مسخّر ساخت تا بفرمان كشتيها بجريان افتد .
( وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ )
يعنى : تا در سفرهاى دريايى خود با سوار شدن بر كشتى در جستجوى سودهاى بازرگانى باشيد .
( وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ )
و تا اين نعمت را براى او سپاسگزارى كنيد .
( وَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ )
يعنى : اى بندگان خداوند آنچه را كه در آسمانها است از خورشيد و ماه و ستارگان و باران و برف و يخ و آنچه در زمين است از چهار پايان و درختان و گياهان و ميوهها و جويبارها براى شما مسخّر ساخته است . و معنى تسخير اينها براى ما آنست كه خداوند ، اين موجودات را همگى براى ما آفريده است تا از آنها بهره بردارى نمائيم پس اينها از آن جهت كه مورد استفادهء مايند در تسخير ما هستند و بهر شكلى كه
هامش
( 1 ) در فصل قبلى قرائت آيات معنى اين قسمت گذشت .