تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 146

مساهمون:

ص١٤٦
35 - تا آنان كه آيات ما را انكار ميكنند بدانند كه راه فرارى ندارند .

قرائت آيات :

اهل كوفه و ابن عامر « جوار » را هنگام وصل و وقف بدون ياء قرائت كرده‌اند ، ولى بقيه جوار را جوارى با اثبات ياء در وصل خوانده‌اند ، و ابن كثير و يعقوب در وقف نيز با ياء خوانده‌اند . و اهل مدينه و ابن عامر « و يعلم الذين يجادلون » را برفع خوانده‌اند ، و بقيه « و يعلم » را بنصب خوانده‌اند .

دليل قرائت :

ابو على گويد : قياس در جواز همان جوارى با اثبات ياء است ، كسانى كه ياء را حذف كرده‌اند ، گرچه حذف يا در اين موارد خلاف قياس است ولى آن قدر در كلام عرب زياد شده است كه به صورت يك قياس مستمر در آمده است . و هر كس « يعلم » را برفع خوانده است آن را جملهء مستأنفه گرفته ، زيرا بعد از جزاء شرط آمده است و جاى استيناف است ، و اگر هم بخواهى ميتوانى آن را برفع بخوانى بنا بر اينكه خبر مبتداى محذوف باشد . و كسانى كه آن را بنصب خوانده‌اند به اين دليل است كه قبل از آن شرط و جزاء وجود دارد ، و هيچكدام اين دو تركيب واجب نيست ، در شرط مىگويى : « ان تأتنى و تعطينى اكرمك » بنصب تعطينى كه تقدير چنين است « ان يكن اتيان منك و اعطاء اكرمك » و نصب بعد از شرط هنگامى كه با فاء چيزى را بر آن شرط عطف كنيم بهتر است از نصب بوسيلهء فاء بعد از جزاء شرط ، و اما قول شاعر عرب كه گفته است :