در دنيا به مؤمنين نيكى كردهاند ميدهد . ( وَ الْكافِرُونَ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ ) معنى اين قسمت نيز روشن است . پس از آنكه خداوند بيان فرمود كه از فضل خويش نسبت بمؤمنين زيادى عطا مىكند ، خبر داد كه زيادى در ارزاق دنيا بر طبق مصالح بندگان است و فرمود : ( وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ ) يعنى اگر خداوند روزى را بر بندگان آن طور كه ميخواهند گسترش ميداد نعمت خدا را سبك ميشمردند ، و به چشم و هم چشمى ميپرداختند ، و بر يكديگر برترى ميجستند ، و در روى زمين ستم روا ميداشتند ، و براى پيروزى بر يكديگر ميكوشيدند ، و بدينوسيله از طاعت الهى بيرون ميرفتند . ابن عباس گويد : « لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ » ستمى كه در روى زمين ميكردند اين بود كه پس از رسيدن بموقعيتى خواستار موقعيتى فراتر ميشدند ، و پس از دسترسى بيك مركب سوارى مركب ديگرى ميخواستند ، و پس از بافتن پوشاكها ديگرى ميخواستند . ( وَ لكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ ما يَشاءُ ) از قتاده نقل شده است يعنى و لكن خداوند روزى را به ميزان مصلحت آنان هر اندازه كه بخواهد با توجه بحالشان فرو مىفرستد ، يعنى : روزى كسانى را كه مصلحتشان در وسعت روزى است وسعت ميدهد ، و روزى كسانى را كه صلاحشان در تنگى روزى است تنگ ميسازد ، و اين معنى را تأييد مىكند حديثى كه انس از پيامبر خدا ( ص ) از جبرئيل از خداوند روايت شده است كه : ( بعضى از بندگان من طورى هستند كه چيزى جز بيمارى بصلاحشان
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٢٢ — صفحة 139
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص١٣٩