تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 86

مساهمون:

ص٨٦

شرح لغات :

خصم - مدّعى را گويند كه حقى را از حقوق از ديگرى ادعا كند و اين لفظ بر واحد و تثنيه و جمع يكسان اطلاق مىشود . تسور - از مادهء ( سور ) كه به معنى ديوار است بوده و گفته مىشود ( فلان تسور الدار ) يعنى از ديوار وارد خانه شد ، پس ( تسور ) از ديوار آمدن را گويند . محراب - جاى اشراف و بزرگان را گويند چه اين كه با مقام پائين و افراد پست محارب و مخالف است و بدين جهت قبله و جاى نماز را محراب گويند . شطط - يعنى ستم كرد اذ دخلوا - اين جمله بدل از ( اذ تسوروا ) بوده و نيز گفته‌اند زمان دخول غير از زمان ( تسور ) است . خصمان - خبر است بر مبتداء محذوف كه ( نحن ) باشد . قليل ما هم - ( هم ) مبتداء و ( قليل ) خبر و ( ما ) زايد است . و ممكن است كه ( ما ) به معنى ( الذى ) بوده و ( هم ) مبتداء و خبر آن محذوف باشد و تقدير چنين باشد ( و قليل الذينهم كذلك )

تفسير :

هنگامى كه خداوند از اعطاء حكمت و فصل خطاب به داود سخن گفت به يك نمونه از مخاصمه‌هايى كه نزد او آورده شده است اشاره كرد و فرمود :
وَ هَلْ أَتاكَ
( و آيا آمد تو را ) اى محمد ( ص )
نَبَأُ الْخَصْمِ
( خبر مخاصمه كنندگان ) ، كلمهء استفهام در اين جمله براى تشويق به شنيدن و ارائه مواردى از نقايص مىباشد .
إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرابَ
( زمانى كه بالا رفتند بر ديوار پرستشگاه ) تا در نمازگاه بر « داود » داخل شدند و اين كه فعل ( تسوروا ) به صورت جمع آورده شده با اين كه فاعل آن دو فرشته بوده است به جهت دو فرقهء مخاصمه كننده مىباشد