تَنْزِيلُ الْكِتابِ
( نازل كردن كتاب ) يعنى اين است نازل شدن كتاب
مِنَ اللَّهِ
( از خداوند ) آن كه سزاوار عبادت است
الْعَزِيزِ
( عزيز ) در ملكش
الْعَلِيمِ
( دانا ) داراى علوم بسيار
غافِرِ الذَّنْبِ
( آمرزندهء گناه ) است بر كسى كه ( لا إله الا اللَّه ) بگويد ، و آنان اولياء و اهل طاعت خداوندند .
( ذنب ) اين لفظ اگر چه مفرد است ولى چون ( اسم جنس ) است به معنى جمع و ( ذنوب ) مىباشد ، پس مقصود چنين است كه خداوند آمرزندهء گناهان است آنچه گذشته و آن چه خواهد آمد .
وَ قابِلِ التَّوْبِ
( و پذيرندهء توبه ) يعنى قبول مىكند توبهء كسى را كه از معاصى و گناهان به سوى خدا باز مىگردد به اينكه ثواب دهد به توبه و ساقط شود معاصى كه مقدم داشته و اين از باب تفضل است و از اين جهت مىباشد كه اين صفت مدح براى خداوند مىباشد اگر چه سقوط عقاب به خاطر توبه واجب است .
« فراء » گفته معنى اين دو جمله چنين است كه خداوند صاحب مغفرت و صاحب قبول توبه است و لذا اين دو جمله صفت براى معرفت مىباشد .
شَدِيدِ الْعِقابِ
( سخت شكنجه ) يعنى خداوند عقابش شديد است ، اين جمله عقيب جملهء
( غافِرِ الذَّنْبِ )
ذكر شده تا مكلف تكيه بر غفران خداوند نكرده بلكه ميان خوف و رجاء باقى بماند .
ذِي الطَّوْلِ
( صاحب نيرو ) يعنى صاحب نعمتها بر بندگانش كه ابن « عباس » گفته است . و « مجاهد » گويد : يعنى خداوند صاحب بىنيازى و وسعت است . و « حسن و قتاده » گويند : صاحب تفضل بر مؤمنان است .
« ابن زيد و سدى » تفسير كردهاند : خداوند صاحب قدرت و وسعت است .
« ابن عباس » مىگويد : خداوند آمرزندهء گناه است بر كسى كه ( لا إله الا اللَّه )