تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٢١ — صفحة 177

مساهمون:

ص١٧٧

تفسير :

اكنون خداوند به بيان حال دو فرقهء حق و باطل اشاره كرده و فرمايد : فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللَّهِ ( پس كيست ظالمتر از آن كه به خدا دروغ بست ) به اين كه گفت براى خدا فرزند و شريك مىباشد . وَ كَذَّبَ بِالصِّدْقِ ( و به راستى تكذيب كرد ) كه توحيد و قرآن باشد إِذْ جاءَهُ ( زمانى كه بيامدش ) ، سپس خداوند تهديد كرده آن كه را به اين حالت بوده و مىگويد : أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْكافِرِينَ ( آيا در جهنم جايگاهى براى كافران نيست ) يعنى منزل و مقامى براى منكران حق در جهنم نيست ؟ ! و منظور از اين استفهام تثبيت و تقرير است ، يعنى محققا جايگاهى بر ايشان در بهشت خواهد بود . وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ ( و آن كه آورد صدق را و تصديق كرد آن را ) . در معنى آيهء فوق اختلاف شده ، برخى گفته‌اند مراد از : ( وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ ) حضرت محمد ( ص ) است كه قرآن را آورده و مؤمنان او را تصديق كردند و او حجت ايشان در دنيا و آخرت است . و اين سخن « ابن زيد ، قتاده ، و مقاتل » است و استدلال كرده‌اند به اين كه خدا مىگويد : أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ( ايشان آنانند پرهيزكاران ) . و نيز گفته شده منظور از : ( وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ ) « جبرئيل » است كه قرآن را آورده و محمد ( ص ) آن را تصديق و قبول كرده است و اين قول « سدى » است . و برخى گفته‌اند : منظور از ( الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ ) حضرت محمد بوده كه بر وى كلمهء ( لا إله الا اللَّه ) آمده كه آن را تصديق كرده و آن را تبليغ نموده است و اين گفتار « ابن عباس » است و گويد : اگر تصديق كننده غير از محمد ( ص ) باشد