12 - من ساءت ظنونه اعتقد الخيانة به من لا يخونه 8837 .
13 - من ساء ظنهّ به من لا يخون حسن ظنهّ بما لا يكون 8838 .
14 - من لم يحسن ظنهّ استوحش من كلّ أحد 9084 .
15 - يسير الظّنّ شكّ 10977 .
16 - و اللّه لا يعذّب اللّه سبحانه مؤمنا بعد الإيمان إلّا بسوء ظنهّ ، و سوء خلقه 10140 .
17 - لا تظنّنّ بكلمة بدرت من أحد سوء ، و أنت تجد لها في الخير محتملا 10272 . ننمايد ) صاحب دوستى يا عهد و پيمان صحيح و دل راحتى خواهد بود .
12 - هر كه گمانهاى او بد باشد به خيانت كسى كه خيانت به او نمى كند معتقد خواهد شد ( آرى در عين حال اعتماد بر كسى كه امانت او ثابت نيست نبايد نمود و لذا رواياتى هم در اين زمينه وارد گرديده است ) .
13 - هر كه بد گمانى باشد به كسى كه خيانت نمى كند خوش گمان باشد به آنچه نباشد ( يا به كسى كه چنين نيست يعنى خيانتكار است ) .
14 - هر كه گمانش را نيكو نگرداند از هر فردى وحشت خواهد نمود .
15 - اندك گمان ( در عقائد ) شك است ( يعنى بايد آدمى در عقائد يقين حاصل كند و ممكن است به معناى تهمت باشد ) .
16 - به خدا سوگند خداوند سبحان مؤمنى را بعد از ايمان عذاب ننمايد مگر به سبب بدگمانى او ( به خدا و يا به مردم نيز ) و بدى خلق و خوى او .
17 - هرگز به سبب كلمهاى كه از كسى سر زند گمان بد مبر ، در صورتى كه براى آن در خير احتمالى بيابى ، ( يعنى همين كه راه حمل بر صحت باز باشد نبايد گمان بد برد ) .
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — صفحة 857
مساهمون: عبد الواحد الآمدى التميمي
ص٨٥٧