هماهنگ است ؛ ) و اينها هستند پرهيزكاران . »
پس روى برگرداندن به خاطر عبادت به سوى مشرق و يا مغرب ، از امور ظاهرى دين اسلام است . چرا كه حقيقت دين همان ايمان راستين ، انفاق و جهاد فى سبيل اللَّه مىباشد . و در جايى ديگر مىفرمايد :
أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَايَسْتَوُونَ عِندَ اللَّهِ . . . « 1 » .
« آيا سيراب كردن حجّاج ، و آباد ساختن مسجدالحرام را ، همانندِ ( عملِ ) كسى قرار داديد كه به خدا و روز قيامت ايمان آورده ، و در راه او جهاد كرده است ؟ ! ( اين دو ) نزد خدا مساوى نيستند . »
پس آيا ممكن است تنها با دادن آب به حاجيان ، مؤمنى راستين گردم ؛ در حالى كه نفس خويش را از هوى و هوس نهى نكردهام و از مقام پروردگارم نمىهراسم و به خاطر مصلحت خواهى ، از دين خود روى برمىگردانم ؟
خداوند متعال در يكى از سورهها برخى از صفات پيامبران را چنين بيان مىنمايد :
وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ . . . « 2 » .
« و در اين كتاب ( آسمانى ) از اسماعيل ( نيز ) ياد كن ، كه او در وعدههايش صادق بود . . . » .
هامش
( 1 ) - سورهء توبه ، آيهء 19 .
( 2 ) - سورهء مريم ، آيهء 54 .