ميار ، و به كارهاى كسى كه به تو دسترسى ندارد بنگر - آنان كه در ديدهها خوارند و مردم خردشان مىشمارند ، و كسى را كه به دو اعتماد دارى براى تفقد حال آن جماعت بگذار كه از خدا ترسان باشد و از فروتنان ، تا در خواستهاى آنان را به تو رساند . و با آنان چنان رفتار كن كه چون خدا را ديدى جاى عذرت بماند ، كه اين گروه از ميان مردمان به انصاف نيازمندترند از ديگران ، و در گزارد حقّ همگان تو را چنان بايد كه عذرت در پيشگاه خدا پذيرفتهايد . يتيمان را عهدهدار باش و كهنسالانى را كه چارهاى ندارند و دست سؤال پيش نمىآرند ، و اين كار بر واليان گرانبار است و گزاردن حق همه جا دشوار ، و بود كه خدا آن را سبك گرداند بر مردمى كه عاقبت جويند و خود را به شكيبايى وا مىدارند ، و به وعدهء راست خدا در بارهء خويش اطمينان دارند . و بخشى از وقت خود را خاص كسانى كن كه به تو نياز دارند . خود را براى كار آنان فارغ دار و در مجلسى عمومى بنشين تا در آن فروتنى كنى خدايى را كه تو را آفريد . و سپاهيان و يارانت را كه نگهبانانند يا تو را پاسبانانند ، از آنان بازدار ، تا سخنگوى آن مردم با تو گفتگو كند بى درماندگى در گفتار كه من از رسول خدا ( ص ) بارها شنيدم كه مىفرمود : « هرگز امتى را پاك - از گناه - نخوانند كه در آن امت - بى آنكه بترسند و - در گفتار درمانند ، حق ناتوان را از توانا نستانند » و درشتى كردن و درست سخن نگفتن آنان را بر خود هموار كن و تنگخويى بر آنان و خود بزرگ بينى را از خود بران ، تا خدا بدين كار درهاى رحمت خود را بر روى تو بگشايد و تو را پاداش فرمانبرى عطا فرمايد ، و آنچه مىبخشى چنان بخش كه بر تو گوارا افتد و آنچه باز مىدارى با مهربانى و پوزشخواهى همراه بود . نيز بر عهدهء تو كارهاست كه خود بايد آن را انجام دهى ، از آن جمله پاسخ گفتن عاملان توست آنجا كه كاتبانت درمانند ، و رساندن آن را در نامه نتوانند . ديگر نياز مردم را بر آوردن در همان
نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 336
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٣٣٦