درازى نمىكرد . « 1 »
هوسرانى و خوشگذرانى به حساب تودههاى مستضعف انجام مىشد .
چون نظام مردم را وا مىداشت تا خراج ( كه به مثابهء ماليات امروزى بود ) .
بيشتر بپردازند و مخالفان را سركوب كنند . هر گاه عياشيها و هرزگيهاى نظام ، موجب تهى شدن خزانه مىگرديد ، واليان براى جمع اموال از مردم و تحميل ماليات گزاف دست به كار مىشدند .
اموال دولتى را به خود اختصاص مىدادند . و شمار اموال نور چشميها به ميليونها مىرسيد . خليفه اموال گزافى را كه شمار آن را هزاران هزار گفتهاند بر سران سپاه ، نزديكان و بستگان و شعراى چاپلوس خود بذل و بخشش مىكرد .
عطاياى متوكّل به يكى از كنيزانش پنجاه هزار بود . در زمان خلافت مقتدر مجسمهاى از يك روستا ساختند . در اين مجسمه هر آنچه كه در يك روستا يافت مىشد ، به چشم مىخورد ، درختان و حيوانات و خانههايى كه همه از نقره ساخته شده بودند . براى ساخت چنين مجسمهاى پول هنگفتى به مصرف رسيد و سرانجام مقتدر آن را به يكى از كنيزان مادرش هديه داد .
متوكّل قصرى با شكوه كه يك ميليون و هفتصد هزار دينار براى آن هزينه كرده بود ، ساخت . يكى از اطرافيانش به نام يحيى نزد وى آمد وگفت :
امير المؤمنين ! اميدوارم خداوند تو را به خاطر ساختن اين قصر سپاس بگذارد و به پاس آن بهشت را نصيب تو گرداند .
متوكّل از سخن اين چاپلوس فرومايه در شگفت شد چرا كه او خود خوب مىدانست كه متوكّل از راه سرقت اموال مردم چنين قصرى بنا كرده و پروردگار
هامش
( 1 ) - حياة الامام العسكرى ، ص 231 .