و فراگير شود ، امّا با وجود اين ، گويى تقدير از ظهور انقلاب جلوگيرى مىكرد و موفقيّت و پيروزى آن را به تأخير مىانداخت .
در روزگار حكومت هارون الرشيد ، مبارزه ميان دستگاه عبّاسى و جنبش مكتبى ، به اوج خود رسيده بود . از برخى نصوص و حوادث تاريخى مىتوان چنين استنباط كرد كه نقشهء انقلاب آماده بود و دستگاه عبّاسى ، با آنكه در عصر طلايى خويش به سر مىبرد ، امّا در سركوب و نابودى اين انقلاب با شكست رو به رو شده بود ، زيرا شمار هواخواهان و ياوران جنبش مكتبى نه تنها در ميان مردم رو به افزايش گذارده بود . بلكه اين موج به بزرگان دولت رسيده و دامنگير آنان نيز شده بود و آنان نيز تا اندازهاى به جنبش مكتبى تمايل نشان مىدادند .
شايد تلاش مأمون ، جانشين هارون الرشيد ، براى تقرّب جستن به بيت علوى وءبويژه به امام على بن موسى الرضا عليهما السلام كه هارون پدر ايشان ( امام موسى كاظم عليه السلام ) را به شهادت رسانده بود ، تا حدودى از گرايش سران و رجال دولت به جنبش اسلامى پرده بردارد .
حوادثى كه مىتوانند ما را به اين واقعيّت هدايت كنند ، عبارتند از :
احاديثى در دست است كه نشان مىدهد مقدّر آن بوده كه امام هفتم دست به كار قيام شود و حتّى در ميان شيعه اين سخن گفته مىشود كه امام كاظم ، قائم آل محمّد صلى الله عليه و آله است و نمىميرد تا آنكه ، خداوند زمين را به دست او ، پر از عدل و داد كند ، پس از آنكه پر از ظلم و ستم شده است . از ابو حمزه ثمالى نقل شده است كه گفت به ابو جعفر ( امام باقر ) گفتم : امام على مىفرمود : « تا هفتاد بلاست و مىفرمود : پس از بلا ، رفاه و راحت است » . اكنون هفتاد سال گذشت ، امّا روى رفاه و راحت نديدم ؟
امام باقر پاسخ داد : اى ثابت ! خداوند تعالى وقت اين امر ( قيام قائم ) را در هفتاد تعين كرده بود ، امّا چون امام حسين عليه السلام به قتل رسيد ، خشم خدا
هدايتگران راه نور ، زندگينامه چهارده معصوم (ع) (فارسى) — صفحة 648
مساهمون: شريعت
ص٦٤٨