معاويه در پاسخ به نامه آنحضرت اين بيت را نوشت :
« ميان من و قيس عتابى در كار نيست مگر زدن نيزه به پهلوها و قطع كردن سرها » . « 1 » اين جواب در واقع به منزله اعلان جنگ از سوى معاويه به امام بود . در پى اين پاسخ امام عليه السلام به كارگزارانش در چهار گوشهء مملكت اسلامى نامههايى نوشت و آنان را به جنگ دعوت كرد . همچنين خود به آماده سازى توانائيهاى نظامى سپاه كوفه پرداخت و با سخنرانيهاى حماسى و آتشين روح جنگاورى را در كالبد آنان مىدميد . امام حسن و امام حسين عليهما السلام و اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله و طبعاً جنگجويان بدر و اصحاب بيعت رضوان ، بدليل مقام و منزلت شامخ خود در ميان مسلمانان ، در تشكيل اين نيروهاى ايمانى و مردمى نقش بسزايى داشتند .
هشتاد و هفت نفر از اصحاب بدر ، در سپاه امام جاى داشتند كه هفده نفر از آنان از مهاجران و هفتاد نفر ديگر از انصار بودند . همچنين نهصد تن از كسانى كه در بيعت رضوان حضور داشتند ، جزو سپاهيان آنحضرت بودند . بالجمله شمار اصحاب رسول خدا كه در ركاب امام بودند به دو هزار و هشتصد نفر مىرسيد . « 2 »
امام نيز به هر يك از آنان مسئوليّتهايى مناسب با شأن و مقام آنان داده بود و در مقابل اين عدّه نيز تا سر حد جان از حقّ امام در خلافت دفاع مىكردند چرا كه اينان به خوبى از فضل و برترى امام على عليه السلام و همچنين از ماهيّت بنى اميّه ، دشمنان على و دشمنان اسلام ، آگاه بودند .
همچنين درمىيابيم كه آنحضرت پيش از مشورت با ياران خود ، دست به كارى نمىزد و قبل از آغاز جنگ نيز در اين باره از آنان سؤال كرد و بديشان چنين
هامش
( 1 ) - في رحاب أئمة اهل البيت ، ص 90 .
( 2 ) - همان مأخذ ، ص 86 ، به نقل از مسعودى .