رويارو گرديد :
1 - بقاياى دوران گذشته .
2 - فرصت طلبان .
3 - تندروها .
فرصت طلبان ، همان كسانى هستند كه انقلاب را در روزهاى اوج يارى مىكنند و انتظار دارند كه خود رهبرى آن را به دست گيرند يا دست كم مطامع سياسى خود را با نام مشاركت در انقلاب بر آورده سازند . امّا اينان همين كه با هوشيارى و بيدارى رهبرى انقلاب رو به رو شوند ، تغيير موضع داده با انقلاب به ستيز و مبارزه بر مىخيزند و البته در برابر آن تاب ايستادگى هم ندارند . در واقع نيروى اين گروه در مكر و نفاق آنان نهفته است . و چون مكر و نيرنگ و نفاق آنان بر ملا شود ، فوراً سُست مىشوند و از ميدان مى گريزند .
طلحه و زبير و همفكران آنان در زمره اين گروه به حساب مى آيند .
اينان با خليفه سوّم به مبارزه برخاستند و خود را شايسته خلافت مىديدند يا دست كم انتظار داشتند كه آنان هم بهره اى از خلافت ببرند . امّا چون گرايش مردم به امام را ديدند ، موقتاً در برابر اين طوفان سر فرود آوردند و با وى دست بيعت دادند . حتّى آنان براى آنكه بعداً بتوانند از خلافت سهمى ببرند ، اولين كسانى بودند كه در بيعت با على عليه السلام از ديگران سبقت گرفتند . امّا دريافتند كه امام با دست اندازى به ستم ، خواهان گرفتن حق نيست و به آروزى طلحه و زبير مبنى بر گرفتن امارت كوفه
هدايتگران راه نور ، زندگانى امير مؤمنان امام على بن أبي طالب (ع) (فارسى) — صفحة 107
مساهمون: شريعت
ص١٠٧