مقتضاى مشيّت و حكمتش بوده ، تو را تركيب و صورت بندى كرده است ، اين جمله توضيح براى ( فعدلك ) است و تعلّق گرفتن حرف جرّ به « ركّبك » به اين معناست كه خداوند تو را به بعضى از صورتها در آورد و ممكن است حرف جرّ متعلّق به « عدلك » باشد و به معناى تعجّب ، يعنى تو را به هر صورتى شگفت ، معتدل قرار داد ، آن گاه فرموده :
« ما شاءَ رَكَّبَكَ »
؛ يعنى به هر تركيبى كه خواست تو را نيكو تركيب كرد .
كَلَّا بَلْ تُكَذِّبُونَ بِالدِّينِ
؛ يعنى از مغرور شدن به خدا برگرديد .
بل تكذبون ؛ بلكه اى گروه كافر شما روز جزا را تكذيب مىكنيد .
وَ إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ
؛ البته نگهبانانى از فرشتگان هستند كه اعمال شما را مىنويسند تا به آن جزا داده شويد .
إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ
؛ البتّه نيكان از ابرار در بهشتند .
وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ
؛ و كسانى كه روز قيامت را تكذيب مىكنند در دوزخند .
يَصْلَوْنَها يَوْمَ الدِّينِ
؛ يعنى در روز قيامت ملازم آتشند چون در دوزخ مىباشند .
وَ ما هُمْ عَنْها بِغائِبِينَ
؛ از آتش بر كنار نيستند و نظير اين آيه است :
وَ ما هُمْ بِخارِجِينَ مِنْها
؛ « ولى نمىتوانند [ از آتش ] خارج شوند » . ( مائده / 37 )
وَ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ
؛ يعنى كار روز قيامت به گونهاى است كه هيچ كس نمىتواند كنه و حقيقت ترس و شدّتش را دريابد و هرطور تصوّر كند باز هم بالاتر از آن است .
ثُمَّ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ
؛ تكرار آيه براى تأكيد و فزونى وحشت روز قيامت است .
آن گاه به اجمال روز قيامت را توصيف كرده و فرموده است :
يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ
؛ روزى كه هيچ كس نمىتواند از ديگرى دفاع كند يا به ديگرى نفعى برساند يا از كسى شفاعت كند جز به اذن و فرمان خدا .