به فضيل بن عياض گفتند اگر خداوند تو را روز قيامت در برابر خود برپا داشته و محاكمه كند و بفرمايد :
ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ
، چه چيز تو را به پروردگار كريمت مغرور كرده چه خواهى گفت ؟ فضيل جواب داد كه مىگويم : پردههاى آويختهء عفو و كرم تو مرا مغرور ساخت .
از يحيى بن معاذ نقل شده است : اگر چنين سؤالى از من شود خواهم گفت :
احسان و نيكى تو در گذشته و آينه مرا مغرور كرد .
از ديگرى نقل شده كه خداوند سبحان به اين دليل از ميان اسماء خود اسم « كريم » را ذكر كرده كه به گنهكار تلقين جواب كند تا بگويد : بخشش خداى بخشنده مرا مغرور ساخت چنان كه از امير المؤمنين عليه السّلام روايت است كه چند بار يكى از غلامانش را صدا زد و او جواب نداد پس حضرت او را در كنار در ديد و به او فرمود : چرا جوابم را ندادى در پاسخ حضرت گفت : چون به حلمت مطمئنّم و از مجازاتت در امان هستم پس جوابش را پسنديد و او را [ در راه خدا ] آزاد كرد .
الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ
؛ خدايى كه تو را [ از نطفهاى ] آفريد و تو را انسانى مستوى القامه با اندامهايى سالم قرار داد .
فَعَدَلَكَ
؛ آفرينش تو را معتدل و متناسب قرار داد ، اين فعل بدون تشديد ( دال ) نيز قرائت شده و در اين قرائت ، دو معنى دارد :
1 - به همان معناى فعل مشدّد ، يعنى خلقت تو را معتدل قرار داد به طورى كه اعضاى بدنت با هم هماهنگ است .
2 - بدون تشديد ( دال ) يعنى از آفريدن غير تو عدول كرد و تو را زيبا آفريد [ از ديگر آفريدگان ممتازى ] عدله عن الطّريق ، گويند يعنى او را از راه منصرف كرد و برگرداند .
فِي أَيِّ صُورَةٍ ما شاءَ رَكَّبَكَ
؛ به هر صورتى از صورتهاى گوناگون در زيبايى و زشتى و بلندى و كوتاهى و شباهت به بعضى خويشاوندان و عدم شباهت ، كه به