است .
« من لينة » بيان براى « لما قطعتم » و محلّ « ما » به فعل قطعتم منصوب است ، گويى فرموده است : امىّ شىء قطعتم ، چه چيز را قطع كرديد .
أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً . . .
؛ ضمير در « تركتموها » را مؤنث آورده چون به معناى « لينة » است .
فَبِإِذْنِ اللَّهِ
؛ پس به فرمان خدا و اجازهء او درخت خرما را قطع كن .
وَ لِيُخْزِيَ الْفاسِقِينَ
؛ تا يهود را خوار كند و با قطع آن درختها آنها را خشمگين سازد .
[ شأن نزول ]
چون پيامبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمان داد كه درختان خرمايشان قطع و سوزانده شود آنها گفتند :
اى محمّد تو از فساد بر روى زمين منع مىكردى پس چرا درختان خرما را قطع كرده و مىسوزانى ؟
و از اين سخن در دل مسلمانان شبههاى ايجاد شد پس اين آيه نازل شد يعنى خداوند سبحان اجازه قطع آنها را داده است تا خشم شما بيشتر شود هر گاه ببينيد كه هرطور مىخواهند و دوست دارند در اموالتان به دلخواه خود عمل مىكنند .
از ابن مسعود روايت شده كه خرماهايى كه محلّ جنگ بود قطع كردند .
وَ ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ
؛ آنچه را خداوند غنيمت ويژه براى پيامبر قرار داده است .
فَما أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَ لا رِكابٍ
؛ « ايجاف » از « وجيف » به معناى حركت سريع است معناى آيه اين است كه آنچه براى به دست آوردن و غنيمت قرار دادن آن اسب و شتر ندوانيده و پياده روى كردهايد و اموال آنها را با جنگ و غلبه بر دشمن به دست نياوردهايد و خدا رسول خود را بر آنها مسلّط ساخته و اموالشان را به پيامبر بخشيدند چنان كه خدا پيامبرانش را بر دشمنانشان مسلّط مىساخت ، اختيار در