وَ ماءٍ مَسْكُوبٍ
؛ آبى كه هر جا بخواهند جارى مىشود و در آشاميدن آن به زحمت نمىافتند ، و به قولى آبى است كه هميشه جارى است و قطع نمىشود ، و به قولى آبى است كه همواره ريخته شده و بر روى زمين بر غير جدولها جارى مىشود .
لا مَقْطُوعَةٍ
؛ يعنى هميشگى است و مانند ميوههاى دنيا نيست كه در بعضى اوقات قطع شود .
وَ لا مَمْنُوعَةٍ
؛ به هيچ رو درختان بهشت به خاطر داشتن خار يا خطر يا در دسترس نبودن قطع نمىشود چنان كه در باغهاى دنيا چنين است .
وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ
؛ « فرش » جمع فراش است ، « مرفوعه » روى هم چيده شد تا بلند شد ، يا بر روى تختها بلند شده ، بعضى گفتهاند : منظور زنانند زيرا زن كنايه از فراش « 1 » است كه بر روى اريكهها قرار دارد و آيهء ،
إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً
؛ بر اين مطلب دلالت دارد . بنا بر تفسير اوّل ( لهنّ ) در تقدير گرفته شده چون ذكر فرش كه همان بسترهاست بر زنان دلالت مىكند .
إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً
؛ آفرينش آنها را آغاز كرديم آغازى نو بدون اين كه ولادتى در كار باشد ، بنا بر اين يا مقصود زنانى هستند كه آفرينش آنها را آغاز مىكنيم يا آنهايى كه دوباره آنها را مىآفرينيم .
از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله روايت است كه به امّ سلمه فرمود : آنها زنانى هستند كه در دنيا در حالى كه عجوزه و ميان سال بوده و از چشمانشان چرك مىآمده قبض روح شدهاند و خدا آنها را پس از پيرى همسنّ و سال و با يك ولادت برابر قرار داده و هر زمان كه شوهرانشان نزد آنها بروند آنها را بكر مىيابند ، عايشه چون اين سخن را شنيد
هامش
( 1 ) -هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ، زنان جامهء ستر و عفاف شما و شما نيز لباس عفّت آنهائيد .
بقره / 187 - م .