است ، يعنى به او گفته مىشود ، تو در دنيا از امروز غافل بودى و گويى اين غفلت براى تو پرده و براى چشمت مانعى بوده و ما آن پرده را كنار زديم و غفلت از تو بر طرف شد و چشم تو كه از ديدن ناتوان بود بر اثر بيدارى تيزبين شد .
وَ قالَ قَرِينُهُ
؛ منظور از « قرين » شيطانى است كه برايش بر انگيخته شده و در گفتار خداى سبحان آمده است
نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ
؛ « شيطانى را به سراغ او مىفرستيم و همواره قرين او باشد » ( زخرف / 36 ) گفته شده : « قرين » فرشتهاى است كه شاهد اعمال انسان است و اين مطلب از ائمه معصومين عليهم السّلام روايت شده است .
هذا ما لَدَيَّ عَتِيدٌ
؛ اگر مقصود از « قرين » شيطان باشد معناى آيه اين است كه اين عذابى است كه در نزد من حاضر است و آن را با گمراه ساختنم براى جهنّم فراهم كردهام . و اگر مقصود از قرين فرشته باشد به اين معناست كه اين حساب اوست كه نزد من در پروندهء او حاضر است آن فرشته به خداوند عرض مىكند : اعمال او در اين پرونده نزد من حاضر است چرا كه مرا بر او گماشتهاى .
« ما » موصوف و « عتيد » صفت آن است و اگر « ما » را صفت قرار دهيم « عتيد » بدل يا خبر بعد از خبر يا خبر مبتداى محذوف است .
أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ
؛ در اين جمله چند قول است :
1 - خطابى است از سوى خدا به دو فرشتهء سوق دهنده و شاهد .
2 - خطاب به يك فرشته باشد به اين اعتبار كه مثنّى بودن فاعل را به منزلهء مثنّى بودن فعل قرار دهيم و گويى گفته شده « الق - الق » .
3 - عربها بيشتر در سفرها همراهى دارند كه با خود او دو نفر مىشوند از اين رو بيشتر بر زبانشان خطاب به تثنيه رايج است و مىگويند : يا صاحبىّ و خليلىّ وقفا ، اى دو يار و دوست من ( و ) بايستيد تا آن جا كه در خطاب به يك نفر از تثنيه استفاده مىكنند چنان كه از حجّاج نقل شده كه مىگفت : يا حرّسى اضربا عنقه « و اضربا به صورت مثنى براى حرّس كه جمع است آورده شده »