4 - الف در « القيا » بدل از نون خفيفه براى تأكيد باشد « و اصل آن ( القين ) بوده » و وصل در حكم وقف قرار گرفته و نون به الف تبديل شده است .
از ابو سعيد خدرى از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : هر گاه روز قيامت شود خدا به من و على مىفرمايد : هر كس دشمن شماست در آتش بيفكنيد و هر كس دوست شماست وارد بهشت كنيد و اين است ( معناى ) گفتار خداوند :
أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ
« 1 » .
« عَنِيدٍ »
به معناى معاند و متمايل از حق است كه به خاندان خودش تجاوز و ستم مىكند .
مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ
؛ بسيار حقوق مال را منع مىكند يا بسيار از كار خير منع مىكند كه به مستحقّ آن نرسد و ميان خير و مستحق خير حايل و مانع مىشود .
گويند : اين آيه دربارهء وليد بن مغيره نازل شد زمانى كه برادر زادگانش در مورد مسلمان شدن با او مشورت كردند پس مغيره آنها را از مسلمان شدن منع كرد .
مُعْتَدٍ
؛ ستمگرى كه از حق تجاوز كرده و در وجود خدا و دين او دچار ترديد شده است . بعضى گفتهاند : منظور از « معتد » شخص متّهم است كه با انجام كارهايى مورد سوء ظنّ واقع مىشود مانند شخص مورد نكوهش كه به خاطر انجام كارهايى مورد ملامت قرار مىگيرد .
الَّذِي جَعَلَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَأَلْقِياهُ
؛ در اعراب
« الَّذِي جَعَلَ »
دو احتمال هست : 1 - مبتداست و معناى شرط در آن نهفته است « فألقياه » خبر مبتداست 2 - الّذى جعل بدل از كلّ كفّار باشد « فألقياه » براى تأكيد تكرار شده باشد .
قالَ قَرِينُهُ رَبَّنا ما أَطْغَيْتُهُ
؛ شيطان گويد : پروردگارا من او را طغيانگر قرار ندادم
هامش
( 1 ) -
عن ابى سعيد الخدرى عن النّبي صلّى اللَّه عليه و آله قال : إذا كان يوم القيامة يقول اللَّه لى و لعلىّ القيا فى النار من ابغضكما و ادخلا الجنة من احبّكما و ذلك قوله عزّ اسمه ، القيا فى جهنم كل كفّار عنيد .