بخش بخش بر پيامبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرود مىآورد و گفته شده : قرآن به مقدار حاجت هر سال در اين شب نازل مىشد سپس اندك اندك در وقت لزوم و احتياج [ بر پيامبر ] فرود مىآمد .
« فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ »
اين شب از آن نظر مبارك خوانده شده است كه خداوند نعمتهايش را بر بندگان خود تقسيم مىكند و بركتهاى آن دوام مىيابد و بركت رشد كردن خير است و مباركه بر خير و بركت است و اگر در آن شب هيچ چيز يافت نمىشد جز فرو فرستادن قرآن به يقين از نظر بركت كافى بود .
فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ
؛ « يفرق » هر كارى نوشته و جدا مىشود . « كل امر حكيم » هر كارى بر طبق حكمت انجام مىشود به اين معنى كه روزى بندگان و اجلهايشان و ديگر كارهاى مربوط به آن سال تا شب قدر ديگر ثبت مىشود . آوردن صفت حكيم براى ( امر ) از باب مجاز است زيرا حكيم در حقيقت صفت خداوند ( امر ) است .
انا كنا منذرين يفرق فيها كل امر حكيم ، دو جملهء مستأنفه و متصل به يكديگر است كه به وسيلهء آن دو ، جواب قسم تفسير شده است و گويى گفته شده : انّا أنزلناه لأن من شأننا الانذار .
ما قرآن را فرو فرستاديم چرا كه انذار كار ماست و قرآن را مخصوصا در اين شب فرو فرستاديم زيرا انزال قرآن از كارهاى محكم است و هر كار محكمى در اين شب تقسيم و ثبت مىشود .
أَمْراً مِنْ عِنْدِنا
؛ منصوب به اختصاص است يعنى امرى را قصد مىكنم كه از ناحيهء ما حاصل مىشود و به مقتضاى حكمت و تدبير خودمان مىباشد . و مىتواند مقصود از ( امر ) امر در مقابل نهى باشد و بجاى مصدر ( فرقانا ) نهاده شده چرا كه
هامش
خاصى طلوع و غروب داشتند . و به مرور زمان اصطلاح ( نجوما ) معادل اوقات و دفعات به كار رفت علم الحديث ، استاد شانهچى ، چاپ سوم ، ص 16 م .