الَّذِينَ آمَنُوا بِآياتِنا وَ كانُوا مُسْلِمِينَ
؛ الّذين امنوا ؛ محلا منصوب و صفت « عبادى » است چون موصوف مناداى مضاف و منصوب است .
و كانوا مسلمين ؛ تسليم فرمان ما هستند فروتن و مطيعند و نفوس خود را سالم براى بندگى ما قرار دادهاند .
ادْخُلُوا الْجَنَّةَ أَنْتُمْ وَ أَزْواجُكُمْ تُحْبَرُونَ
؛
« أَنْتُمْ وَ أَزْواجُكُمْ تُحْبَرُونَ »
شما و همسرانتان كه با ايمانند همانند شما شادمان مىشوند به گونهاى كه اثر آن در چهرههايتان ظاهر مىشود مانند اين آيه
تَعْرِفُ فِي وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِيمِ
« در چهرههاى آنها طراوت و نشاط نعمت را مىبينى » ( . مطففين / 24 )
يُطافُ عَلَيْهِمْ بِصِحافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَكْوابٍ وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ
؛ « صحاف » كاسههاى بزرگ است . « اكواب » ؛ كوزههاى بىدسته است ؛ و گفته شده « اكواب » ظرفى است كه دهانه آن گرد و به شكل دايره است . « فيها » ؛ ضمير فيها به جنت ( بهشت ) بر ميگردد . « ما تشتهيه » ، به دو صورت قرائت شده ؛ ما تشتهى و ما تشتهيه ، و معنايش شامل شدن همه انواع نعمتهاست زيرا نعمتها يا خواستههاى دلهاست و يا امورى كه ديدگان از ان لذت مىبرد .
وَ تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي أُورِثْتُمُوها بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
؛ « تلك » اشاره به جنت ( بهشت ) ياد شده است و مبتدا است . « الجنة » خبر « تلك » است . « الّتى اورثتموها » صفت « جنت » و يا « جنت » صفت « تلك » و
الَّتِي أُورِثْتُمُوها »
خبر مبتدا است يا الّتى اورثتموها صفت « جنت » است و
« بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »
خبر مبتدا و ( با ) در ( بما ) متعلق به محذوف است و بنا به قول اول ( با ) متعلق به « اورثتموها » ست ؛ و از اين نظر كه براى خاندانش باقى مىماند به ميراثى تشبيه شده كه براى وارثان مىماند .
مِنْها تَأْكُلُونَ
؛ « من » براى تبعيض است به اين معنى كه نمىخوريد جز بعضى از آنها را و در حديث است هيچ كس از ميوههاى بهشت نمىچيند مگر اين كه مانند آن بجايش نهاده مىشود .