تُبْصِرُونَ »
ام تبصرون است جز اين كه
« أَنَا خَيْرٌ »
بجاى تبصرون نهاده شده زيرا قوم فرعون هر گاه به فرعون بگويند تو بهترى ، آنان در نزد فرعون اهل بينش هستند . و مىتواند « ام » منقطعه باشد به معناى بل انا خير ، بلكه من بهترم و همزه براى تقرير يعنى در نزد شما ثابت و مقرّر است كه من با چنين حالتى كه دارم بهترم از اين انسان ضعيف و حقير ( موسى ) كه نمىتواند به سبب لكنت زبان سخن را آشكار بگويد . از حسن بصرى روايت شده كه گرفتگى و لكنت از زبان موسى بر طرف شد چنان كه به درگاه خدا عرض كرد
« وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي »
گرفتگى را از زبانم بگشاى و آن گرفتگى را كه پيش از نبوت در زبان موسى عليه السلام بود تغيير داد .
فَلَوْ لا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ جاءَ مَعَهُ الْمَلائِكَةُ مُقْتَرِنِينَ
؛ « اسورة » ، اساورة ، نيز قرائت شده است و جمع اسوار است بنا بر اين كه ( تاء ) عوض ( يا ) ى اساوير باشد « اسوره » جمع سوار است ( مقترنين به ) از قرنته فاقترن به ، يا از اقترنوا به معناى تقارنوا گرفته شده است .
فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ
به معناى فاستفزّه است فرعون عقول قوم خود را سبك ساخت و حقيقتش اين است كه آنان را واداشت كه در برابر او و خواستهاش تسليم باشند و استفزّ نيز به همين معناست زيرا فزّ همان خفيف و خوار است .
فَلَمَّا آسَفُونا انْتَقَمْنا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْناهُمْ أَجْمَعِينَ
؛ فلمّا آسفونا ، يعنى ما را به خشم آوردند و خشم خداوند سبحان بر گنهكاران اراده خدا بر كيفر دادن آنهاست و گفته شده معنايش اين است كه پيامبران ما را به خشم آوردند چرا كه در خشم اندوه نيز هست .
فَجَعَلْناهُمْ سَلَفاً وَ مَثَلًا لِلْآخِرِينَ
؛ « سلفا » به دو صورت قرائت شده است :
1 - « سلفا » جمع سالف .
2 - « سلفا » ( به ضم سين و لام ) جمع سليف .
يعنى آنها را پيشواى كافرانى قرار داديم كه پس از آنها مىآيند تا به آنها اقتدا كنند