شما مؤمنان را در آتش نمىبينند .
أَتَّخَذْناهُمْ سِخْرِيًّا
؛ اين عبارت به عنوان خبر خوانده شده است تا صفت « رجال » باشد و با همزهء استفهام خوانده شده است تا انكارى بر خودشان و توبهاى از سخريه كردن آنها باشد
أَمْ زاغَتْ عَنْهُمُ الْأَبْصارُ
؛ در اين عبارت دو احتمال است : يكى آن كه به جمله « ما لنا » متصل باشد و مقصود اين است كه چرا ما آنها را در آتش نمىبينيم يا آنها در دوزخ نيستند يا همين جا هستند ولى از چشم ما بركنارند و ما آنها را نمىبينيم .
احتمال ديگر اين است كه به عبارت
« أَتَّخَذْناهُمْ سِخْرِيًّا »
متصل باشد . در اين صورت حرف « أم » يا متصله است يا منقطعه ، اگر متصله دانستيم ، مقصود اين است كه ما كدام يك از دو عمل را نسبت به آنها انجام داديم ، مسخره كردن آنها ، يا كوچك شمردن و اين كه ما به چشم حقارت به آنها نگاه مىكرديم و منظورشان انكار هر دو كار است .
اما اگر « ام » منقطعه باشد . در اين صورت چنان كه گذشت ، عبارت
« أَتَّخَذْناهُمْ سِخْرِيًّا »
يا جملهء خبرى است يا استفهامى است . چنان كه گويند : آن حيوان يا شتر است يا گوسفند يا زيد پيش تو است ، يا عمر و كسى هم كه بدون همزه مىخواند ممكن است كه همزه را در تقدير بداند ، زيرا حرف « أم » بر آن دلالت دارد . در اين صورت در معنى و مقصود ، ميان دو قرائت ( با همزه و بىهمزه ) تفاوتى نيست .
إِنَّ ذلِكَ لَحَقٌّ تَخاصُمُ أَهْلِ النَّارِ
؛ آنچه دربارهء كافران گفتيم حق است و ناگزير آنها چنين سخنانى را با يكديگر مىگويند .
سپس خداوند بگو مگوى آنها را با عبارت
« تَخاصُمُ أَهْلِ النَّارِ »
تعبير و بيان مىفرمايد ، و چون آنچه را كه ميان دوزخيان گفتگو مىشود به مخاصمه تشبيه فرموده ، آن را « تخاصم » ناميده است .