تفسير :
مِنَ الْكِتابِ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ
؛ مقصود از : كتاب ، قرآن است و در اين صورت حرف « من » بيانى است . يا مقصود ، جنس كتاب است كه در اين صورت حرف « من » تبعيضى است .
كلمهء
« مُصَدِّقاً »
حال تأكيدى است ، زيرا حقّ از تصديق جدا شدنى نيست .
عبارت
« لِما بَيْنَ يَدَيْهِ »
يعنى كتابهايى كه پيش از آن بوده است .
إِنَّ اللَّهَ بِعِبادِهِ لَخَبِيرٌ بَصِيرٌ
؛ خداوند به باطن تو خبير و آگاه است و به ظاهر و شمايل تو بصير و بيناست و تو را شايسته آن دانست كه چنين كتاب معجز اثرى را به تو وحى كند .
ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا
؛ سپس بعد از تو كتاب را به بندگانى كه برگزيدهايم به ارث واگذاشتيم و آن بندگان برگزيده عالمان و دانشمندانند ، زيرا در حديث آمده است كه : عالمان وارثان پيامبرانند . « 1 » و از امام باقر و امام صادق عليهما السّلام روايت شده است كه فرمودند : اين آيه مخصوص ماست و مقصود آن ما هستيم . و اين قول صحيح است چرا كه اين خانواده به برگزيده شدن از طرف خدا شايستهتر و سزاوارترند ، زيرا تنها آنها هستند كه وارث پيامبران و پيشواى دانشمندان و نگهبانان قرآن و دانا به حقايق آن هستند .
فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ
؛ ابن عبّاس و حسن گفتهاند : ضمير در « منهم » به « عباد » بر مىگردد و سيد مرتضى قدّس سرّه ، هم اين قول را اختيار كرده و گفته است :
خداوند علّت واگذارى وراثت كتاب را به برگزيدگان از مردم چنين فرموده است كه بعضى از بندگان به خود ستم مىكنند و بعضى مقتصد و برخى سابق به خيراتند .
هامش
( 1 ) -
العلماء ورثة الأنبياء .