شده است .
فَتُثِيرُ سَحاباً
؛ بادهايى كه ابرها را به حركت مىآورد . فعل اين عبارت ، بر خلاف ما قبل و ما بعدش ، به صورت فعل مضارع آمده است تا آن كيفيّتى را كه از جا به جايى ابرها ايجاد مىشود بيان كند . و اين صورت بديع را كه دلالت بر قدرت كاملهء خدا دارد ( پيش روى مردم ) حاضر كند .
همچنين راندن ابرها به طرف سرزمينهاى مرده و زنده كردن آنها با باران پس از مردنشان ، چون دلالت بر قدرت خداوند دارد فرمود :
فَسُقْناهُ إِلى بَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَحْيَيْنا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها
؛ در حالى كه از لفظ غيبت به متكلّم ، كه مفهوم اختصاصى چنين كارى را به خدا بهتر مىرساند ، عدول كرده است .
كَذلِكَ النُّشُورُ
؛ حرف « كاف » در كلمهء « كذلك » در محلّ رفع است و مقصود اين است كه : زنده كردن مردهها در روز قيامت مانند زنده كردن اين زمينهاى مرده است .
مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِيعاً
؛ اين عبارت در تقدير چنين است : من كان يريد العزّة فليطلبها عند اللَّه ، و چون عبارت : فللّه العزّة . . . ، ما را از عبارت تقديرى بىنياز مىكند و بر آن دلالت دارد اين عبارت به جاى آن ديگرى آورده شده است ، زيرا چيزى از جايى خواسته نمىشود مگر از صاحب و مالك آن چيز و مقصود اين است كه عزّت و ارجمندى به تمامى ، چه عزّت در دنيا و چه در آخرت ، مختصّ ذات خداوند است و هر كس كه بخواهد عزيز شود بايد خود را به وسيلهء پيروى و اطاعت امر خداوند عزيز كند . و روايتى كه انس از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله نقل كرده است بر اين مطلب دلالت دارد ، پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : پروردگار شما هر روز مىفرمايد : من عزيزم و كسى كه عزّت دنيا و آخرت را مىخواهد بايد عزيز را اطاعت كند « 1 » .
سپس خداوند سبحان با بيان اين عبارت كه مىفرمايد :
إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ
هامش
( 1 ) -
إن ربكم يقول كل يوم : أنا العزيز فمن اراد عز الدارين فليطع العزيز .