تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 206

مساهمون:

ص٢٠٦
مكر و تزوير مىكنند و نقشه‌هاى سوء مىكشند عذاب شديدى است و مكرشان به كلّى نابود خواهد شد . ( 10 )

تفسير :

أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ
؛ چون خداوند از دو گروه كافران و مؤمنان ياد فرمود به پيغمبرش صلّى اللَّه عليه و آله گفت : آيا از اين دو گروه كسى كه زشتى كردارش در نظرش نيك و آراسته آيد مانند كسى است كه چنين نيست ؟ و گويا كه پيامبر در جواب مىگويد : نه چنين نيست . سپس خداوند فرمود :
فَإِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ فَلا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ
. معناى آراسته ديدن عمل زشت و گمراهى يكى است . و آن اين است كه گناهكار به گونه‌اى است كه شايستگى لطف و مرحمت را از طرف خداوند ندارد . بنا بر اين در خور اين است كه خداوند او را به خودش واگذارد تا هر چه مىخواهد بكند . و در اين هنگام است كه در گمراهى و ضلالت چنان غرق مىشود كه زشت را زيبا و زيبا را زشت مىبيند . هنگامى كه خداوند گمراهان را خوار كرده و از يارى به آنها خوددارى مىفرمايد جا دارد كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله هم به آنها اهميّتى ندهد و تأسّف و حسرت آنها را نخورد . از زجّاج نقل شده كه اين عبارت در تقدير چنين بوده است : أ فمن زيّن له سوء عمله ذهبت نفسك عليهم حسرة ، و چون عبارت
« فَلا تَذْهَبْ نَفْسُكَ »
بر جواب دلالت دارد ، اصل جواب ( ذهبت نفسك ) حذف شده است . و يا اين گونه بوده است : أ فمن زيّن له سوء عمله كمن هده اللَّه ، پس جواب حذف شده است زيرا عبارت
فَإِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ
بر آن دلالت دارد . كلمهء « حسرات » مفعول له است . يعنى به خاطر حسرتها خودت را هلاك نكن . كلمهء « عليهم » صله براى فعل « تذهب » است مانند اين كه بگويى : هلك عليه حبّا ، و رواست كه حال باشد و گويى كه نفس به سبب زيادى حسرتها به تمامى حسرت