جايگاه نيك از آن آنها است و آن ( جايگاه ) ، بهشتهاى عدن است » . ( رعد 22 - 23 ) مقصود از واژهء « الدّار » دنيا و آخرت است . و منظور از عاقبت آن اين است كه آن سرا براى بنده به رحمت و رضوان و بهشت پايان يابد .
( برخى از قرّاء ( ابن كثير ) « 1 » عبارت
« وَ قالَ مُوسى »
را « قال موسى » بدون « واو » ، خوانده است .
كلمهء « تكون » هم با « تاء » و هم با « ياء » ( يكون ) خوانده شده است .
فَأَوْقِدْ لِي يا هامانُ عَلَى الطِّينِ
، اى هامان بر گل ( خشت ) آتش بيفروز و آجر درست كن و براى من بنا و قصرى بسيار بلند ( آسمانخراش ) بساز ، تا شايد از خداى موسى آگاهى يابم و او را ببينم . فرعون اين سخن را به منظور فريب دادن مردم عوام گفت و خواست به آنها بفهماند كه خداى موسى هم مانند خودش احتياج به مكان دارد .
مقصود فرعون كه گفت : ما علمت ( من نمىدانم ) يا نفى وجود و ذات خدايى غير از خودش است ، يعنى غير از من خدايى وجود ندارد و يا منظور اين است كه وجود خدايى غير از من معلوم و مسلّم نيست و براى اطّلاع از آن [ و اين كه وجودش مسلّم شود يا نه ] بايد صعود كرد و بالا رفت .
هر موجودى كه غير از خدا تكبّر كند ، بدون حقّ و شايستگى ادّعاى بزرگوارى كرده است زيرا اين خداوند بزرگ است كه در كبريايى و شأن مقام به نهايت درجه است و او متكبّر واقعى و حقيقى است . از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله نقل شده است كه خداوند مىفرمايد :
الكبرياء ردائى و العظمة إزارى فمن نازعنى واحدا منهما ألقيته فى النار . « 2 »
عبارت
« يُرْجَعُونَ »
هم با ضمّه و هم با فتحه « يرجعون » خوانده شده است .
هامش
( 1 ) - تفسير كشّاف ج 411 .
( 2 ) - بزرگى رداى من و عظمت لباس من است هر كس در اينها با من منازعه كند او را به آتش مىافكنم .