تخطي إلى المحتوى الرئيسي

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 449

مساهمون:

ص٤٤٩

كار در اسلام

رجوع شود به صحيح بخارى ، جلد 3 ، صفحهء 70 ، باب كسب الرجل و عمل يده .

يادداشت كتاب سوزى اسكندريه

1 . يكى از قضايايى كه اخيراً در ميان ما مشهور شده است افسانهء كتاب سوزى اسكندريه است . مىگويند مسلمين پس از آنكه اسكندريهء مصر را فتح كردند ، كتابخانهء عظيمى در آنجا بوده است و فرمانده مسلمين پس از آنكه با خليفهء وقت دربارهء آن مشورت كرد ، خليفه دستور داد كه آنجا را از بين ببريد . دستور دادند كه آنها را بدهند به حمامها . چهار هزار حمام بود و تا مدت شش ماه خوراك حمامها كتاب بود . و مىگويند يحيى نحوى معروف كه از بقاياى علماى حوزهء اسكندريه بود از عمرو عاص فرمانده مسلمين تقاضا كرد آن كتابها در اختيار او قرار داده شود ، و پس از آن تقاضا بود كه آن فرمان از طرف خليفه رسيد . 2 . در اينجا مقدمتاً چند بحث است : الف . اسكندريه چه شهرى است و به دست چه كسى ساخته شد و در آن وقت چه وضع و موقعى داشته است ؟ ب . سابقهء اين كتابخانه چيست ؟ آيا واقعاً كتابخانه اى بوده است يا نه ؟ و اگر بوده ، به چه مناسبت چنين كتابخانه اى بوده است ؟ لهذا لازم است كه دربارهء حوزهء علمى اسكندريه كه بعد از حوزهء يونان به وجود آمد و رابط بود ميان حوزهء علمى يونان و حوزهء علمى اسلامى كه مركزش بغداد و قاهره و اسپانيا بود ، بحث شود . اين حوزه قبل از فتح مسلمين به دست مسيحيين منحل شد و علتش گرايش ژوستى نين به مسيحيت بوده است . در اين جهت كه ژوستى نين پس از مسيحى شدن ، حوزهء اسكندريه را بست و دانشمندان را متوارى كرد و درسها را به عنوان اينكه اينها بر خلاف