است كه بگوييم كه اسلام فقط مردها را مكلف كرده كه تقوا داشته باشند نه زنها را . علم و تقوا از نظر اسلام در رديف يكديگرند . در آيهء معروف بعثت مىفرمايد :
يتلوا عليهم اياته و يزكيهم و يعلمهم الكتاب و الحكمة .
همان طورى كه * ( يزكيهم ) * را به قرينهء صيغهء مذكر نمىتوان به مردها اختصاص داد ، * ( يعلمهم الكتاب و الحكمة ) * را نيز نمىتوان اختصاص داد .
البته چيزى كه هست همان طورى كه همهء مردها به حسب شئون مختلف زندگى از لحاظ نوع علم يك جور وظيفه ندارند ، جنسيت نيز نوع علم مطلوب را عوض مىكند . اساساً تمام جامعه را بايد به منزلهء يك شخص فرض كرد و آنگاه حساب كرد كه وظيفهء علمى مرد چيست و وظيفهء علمى زن چيست . آيا مىتوان گفت كه ما قابلهء مسلمان زن ، پزشك زنانه يا پرستار زنانه و يا خياط زنانه و يا آشپز زنانه و غير اينها لازم نداريم ؟ اينكه نوع تكاليف اجتماعى زن با مرد فرق مىكند يا نمىكند ، مطلب ديگرى است .
23 . ملاك علم ممنوع همان است كه پيغمبر فرمود :
ذلك علم لايضر من جهله و لاينفع من علمه .
در اخبار ما به علم نافع ، زياد تعبير شده است .
24 . علم و دين : بعضىها موضوع « چو علم آموختى از حرص آنگه ترس كاندر شب - چو دزدى با چراغ آيد گزيده تر برد كالا » را بهانه كرده و به علم مىتازند ، در صورتى كه در عين اينكه علم بى ايمان را ما هم معتقديم كه زيانها دارد ولى بسيارى از دزديها كه به وسيلهء باسوادها مىشود در اثر اين است كه علم عموميت ندارد .
25 . اين موضوع كه علم چراغ است ضمناً مفيد اين معنى است كه علم براى عمل است . همان طورى كه در دفتر 90 گفتيم مقدسترين
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 356
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٣٥٦