من حق الولد على الوالد ان يحسن اسمه و ان يعلمه الكتابة و ان يزوجه اذا بلغ .
3 . در اسلام تعليمات عمومى واجب است . حالا چرا با اين همه دستورهاى اكيد ، عملى نشده مطلبى است و براى روحانيين خاطرات غمانگيزى دارد .
4 . آدم بىسواد واقعاً و عملًا جزء جامعه نيست و در تمدن شركت ندارد ، جزء ابزارهاى تمدن بشر هست ولى شريك در تمدن نيست ، همان طورى كه اسب و گاو و الاغ و شتر هم به جامعه خدمت مىكنند و در اصطلاحى فقهى به آنها « عوامل » گفته مىشود اما در تمدن شريك نيستند ، زيرا تمدن علم و فرهنگ است . تمدن و علم و فرهنگ همان است كه معناً افراد حاضر را به گذشته و آينده ، و خودشان را روحاً و معناً به يكديگر پيوند مىدهد . آدم جاهل و بى سواد چون با انديشه هاى علمى و فكرى نسلهاى گذشته و حاضر آشنا نيست ، در تمدن شريك نيست ( 1 ) . مسلمانان كه چهارصد و يا پانصد ميليون هستند به دليل اينكه نود درصد آنها بىسوادند و يا بيشتر ، پس در واقع چهل ميليون بيشتر نيستند . از آن چهل ميليون هم اكثر سواد عميق ندارند . پس در حدود كمتر از يك ميليون آنها هستند كه در تمدن شريكند . روى اين حساب ، راست است اگر بگوييم كه يهوديها با آنكه عددشان كم است بيشتر از ما در تمدن شركت دارند .
5 . آندره موروا در مقالهء « رسالت كتابخانه » ترجمهء اسماعيل سعادت ( راهنماى كتاب آذرماه 40 ) مىگويد :
كتابها درهاى گشوده اى بر انديشه هاى ديگر و بر ملتهاى ديگرند . شبى را در كار خواندن كتابهايى بزرگ بسر آوردن
هامش
( 1 ) رجوع شود به صفحهء 321 ، شمارهء 5 .