( نهج البلاغه جلد 2 ، صفحهء 163 ) 48 . در تجريد صفحهء 85 ، در بحث از مركبّات مىگويد :
ثم تختلف الامزجة فى الاعداد بحسب قربها و بعدها من الاعتدال .
49 . در شرح تجريد از صفحهء 166 تا صفحهء 193 كه نبوت است ، از عدل و حسن و قبح عقلى و لطف و امثال اينها بحث كرده است .
50 . ايضاً عطف به نمرهء 38 ، احسان آن است كه فرمود : * ( ان الله تعالى فرض على ائمة العدل ان يقدروا انفسهم بضعفة الناس . ) * ( خطبهء 207 ، جلد 3 ، صفحهء 81 ) . احسان اين است كه فرمود : * ( أأقنع من نفسى بان يقال اميرالمؤمنين و لااشاركهم فى مكاره الدهر . ) * 51 . عطف به دفتر 41 ، نمرهء 9 : قانون بايد عادلانه وضع شده باشد و عادلانه از طرف هيئت حاكمه بر اصول دموكراسى اجرا شود و مردم هم در اثر تربيت صحيح ، خوب عمل كنند . ايضاً همان دفتر ، نمرهء 12 : اگر عدالت اجتماعى نباشد يا در اثر نداشتن قانون عادلانه يا در اثر عدم اجراى آن [ به طور ] عادلانه ، سبب مىشود در محرومين عقده ها و كينه ها پيدا شود و آن طرف هم به چشم دشمن نگاه كند ، قهراً الفت و وحدت پيدا نخواهد شد . حديث * ( : استووا تستو قلوبكم . ) * آيا معنى استوا چيست ؟ در المنجد استوا را اعتدال و استقامت معنى مىكند . در اينجا استقامت معنى ندارد و ظاهراً همان اعتدال است . رجوع شود به نمرهء 1 و 5 و 57 .
52 . براى اسلام و مقررات عادلانهء اسلام دو مصيبت پيش آمد :
يكى از طرف حكام و خلفا و يكى از طرف علما كه مفسر اين قانون بودند . غالباً آنچه از طرف معاويه ها و عبدالملكها و منصور و هارونها بوده گفتهاند ، اما مصيبتى را كه علما يعنى اشاعره وارد
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 211
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢١١