در باب امر به معروف و نهى از منكر مىگويد : عقيدهء سعد وقاص و ابن عمر و محمد بن كشلمه اين است كه فقط به قلب و زبان است و عقيدهء على و عايشه ! و معاويه ! اين است : اگر نرمى نشد بايد شمشير به كار برد « و على هذا المبدأ ايضاً جرى المعتزلة و الخوارج . . . و لم تتوسع كتب الفرق فى شرح هذا الاصل للمعتزلة كما توسعت فى الاصول الاربعة الاولى . . . » 17 . داستان انقراض معتزله به دست متوكل ( ضحى الاسلام جلد 3 ، صفحهء 198 ) 18 . موضوع اتحاد و موجبات و موانع آن و تأثير عدالت اجتماعى در اتحاد 19 . ما در قديم مىپنداشتيم كه اين الفاظ مد روز است و الفاظ عوض شده . بعد فهميديم اين خود حقيقتى است كه فرد تا چه اندازه محكوم است و جامعه اصالت و حقيقت دارد و جامعه مكرر فرد نيست .
20 . راجع به احسان كه در آيه هست ، رجوع شود به ورقه هاى احسان و ورقه هاى انفاقات و ورقه هاى عاطفهء اجتماعى .
21 . * ( ملكتنى عينى و انا جالس ) * ، ساير شكايتهاى مردم از عدالت مولى 22 . تفضيل قريش بر غير قريش و عرب بر غير عرب و بر موالى اساس عدالت اسلامى را بهم زد .
23 . جمله اى دارد مولى : * ( . . . ولانتخوف قارعة حتى تحل بنا ) * .
اصحاب خودش همينطور شدند كه بعد از ورود معاويه به كوفه و گفتن : « انى ما تأمّرتكم لان تصلوا » و بعد هم مسلط كردن زياد بن ابيه فهميدند و آن وقت به تعبير خود مولى باكيان پيدا شدند : * ( باك يبكى على دنياه و باك يبكى على دينه .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 207
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٠٧