چيست ؟ ايدئولوژى اسلامى را توضيح دهيد .
كلمهء « ايده » يعنى فكر ، عقيده ، هدف اصلى در زندگى ، نهايت آرزو و امثال اينها . و ايدئولوژى به حسب اصل لغت يعنى فكرشناسى ، ايده شناسى .
تعريف ايدئولوژى :
اما اصطلاح امروز از اين كلمه معنى خاص است . ايدئولوژى يعنى آن سلسله از افكار و معتقدات اجتماعى يك شخص يا يك جمعيت يا يك آيين كه محور و مركز ساير معتقدات ديگر و تعيين كننده و مشخص كنندهء هدف اوست و وسيله و معيار و مقياس ارزيابى او در مسائل مختلف ديگر است .
براى توضيح مطلب و تعريف كامل ، چند مطلب بايد گفته شود :
1 . افكار و معتقدات و خواسته هاى انسان از لحاظ اصالت و اهميت در يك درجه نيستند بعضى اصلند و بعضى فرع ، بعضى پدرند و بعضى ديگر فرزندان ، بعضى به منزلهء نقطهء مركزى منظومهء فكرى مىباشند و بعضى مانند ذراتى كه بر محور و حول آن نقطهء مركزى مىچرخند . خلاصه در عالم افكار و انديشه هاى انسان هم منظومه وجود دارد ، نقطهء مركزى و نقطه هاى جانبى وجود دارد ، توالد و تناسل وجود دارد ، اصل و فرع يعنى تنه و شاخه وجود دارد و به عبارت ديگر فكر انسان مكانيسم بخصوصى دارد و به صورت دستگاه وجود دارد . شما كه اينجا نشستهايد همان طورى كه ساختمان جسمتان مثلًا چشم ، گوش ، هاضمه ، اعصابتان هر كدام يك دستگاه است كه روى حساب معين تنظيم شده ، دستگاه فكرتان نيز دستگاه است يعنى آنچنان نيست كه افكار و معتقدات و خواسته هاى انسان به منزلهء تودهء انباشته اى از گندم يا سنگريزه در يك جا جمع شده باشند . هر كسى در اين دنيا يك يا چند چيز دارد كه محور فعاليتها بلكه محور افكار و انديشه هاى اوست . تمام فعاليتها و اراده ها و خواسته ها و تفكرات و تأثرات و هيجانات و عواطف او وابسته و مربوط به آنهاست .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 410
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٤١٠