جهان بينى اسلامى - جامعه
1 . اولًا آيا جامعه يك مركَّب واقعى و حقيقى است از قبيل آب كه تركيبى از دو عنصر است ، و يا يك پيكر است كه از تكامل يك واحد حقيقى به وجود آمده است ؟ مثل انسان و واقعاً افراد در حكم اعضاى زيستى هستند و طبعاً جامعه حيات واحد حقيقى دارد و تكثرش صرفاً از نظر آلات و ابزارهاست ، و يا جامعه يك كثير حقيقى است و اجتماع تكرّر فرد است و از اين نظر فرقى نيست ميان اجتماع انسان و ميان اجتماع درختها در باغ و يا اجتماع گوسفندها در گلَّه ؟
درختان باغ با يك باغبان حراست و محافظت مىشوند و از يك جوى آب مىخورند و از يك نوع هوا استنشاق مىكنند و از يك نوع سرزمين ( تقريباً ) مايه مىگيرند در عين حال مركب حقيقى از قبيل آب كه از اكسيژن و هيدروژن تركيب مىشود و شئ ثالثى به وجود مىآيد نيست ، و حتى از قبيل انسان هم كه يك واحد رو به تكامل ( يك سلول ) ابزارساز [ است ] كه اعضا در خدمت آن واحد و براى