مخصوص دربارهء جهان و انسان و اجتماع داشته باشد و داراى نوعى طرح و نقشه براى زندگى عالى بشرى باشد و به آن نقشه ايمان داشته باشد و در راه تحقق آن - كه براى او آرمان است - و در راه جامهء عمل پوشانيدن به آن هدفها و طرحها كوشش و فداكارى نمايد ، با ديگران كه با او همفكر و هم عقيدهاند تعاون و همكارى داشته باشد ، براى نشر افكار و عقايد خود مجاهده نمايد .
9 . نظريات اسلام دربارهء جهان ، علاوه بر مسألهء خدا و صفات كماليهء خدا ( رجوع شود به ورقه هاى « جهان بينى » ) :
الف . جهان يك آفريده است ، قائم بالذات نيست و بلكه حادث است ، از يك نقطه پديد آمده و به همان نقطه بازمى گردد .
ب . جهان به عبث ، باطل ، لعب آفريده نشده است .
ج . همه چيز از آنِ خدا بلكه از خدا و بازگشت همه چيز به سوى اوست .
د . نظام موجود نظام حسن بلكه احسن است ، جهان بهترين جهان ممكن است .
ه . جهان به عدل برپاست .
و . نظام اسباب و مسببات ، واقعى است هم بر مجردات حاكم است و هم بر ماديات .
ز . مشيت و ارادهء الهى عام است ، شامل همه چيز است ( قضا و قدر ) .
ح . عالم غيب ، مفاتح الغيب ، لوح محفوظ ، لوح محو و اثبات ، مخازن و خزاين غيبى ، مجردات امرى ، ملائكه و پستهاى رسالت آنها ط . آنچه بر جهان حاكم است قانون است ( * ( سنة الله . . . و لن تجد لسنة الله تبديلًا ) * ) و اين نظام تنها فاعلى نيست ، غائى نيز هست .
ى . هدايت و وحى و الهام در سراسر جهان يا . خوبى و بدى اضافى و نسبى دنيا بستگى دارد به طرز
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 381
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٣٨١