فقال : لااسأل احداً شيئاً حتى يأتينى ربى برزقى . فقعد سبعاً فكاد يموت ، و لم يأته رزق ، فقال : يا رب ان احييتنى ( احببتنى ؟ ) فأتنى برزقى الذى قسمت لى والَّا فاقبضنى اليك . فاوحى الله اليه : * ( و عزتى و جلالى لاارزقك حتى تدخل الامصار و تقعد بين الناس ) * . فدخل المصر فاقام ، فجاء هذا بطعام و هذا به شراب ، فاكل و شرب فاوجس فى نفسه ذلك . فاوحى الله اليه : * ( اردت ان تذهب حكمتى بزهدك فى الدنيا ، اما علمت انى ) * ( ان ظ ) * ( ارزق عبدى بايدى عبادى احب الى من ارزقه بيد قدرتى . ) * 7 . بحثهاى مربوط به توكل :
الف . معنى توكل و قهرأ مورد توكل . نقطهء مقابل توكل چيست و مورد بيجاى توكل چه موردى است ؟
ب . توكل از نظر فلسفى و انطباق آن با قوانين كلى عالم و مقام آن در سلسلهء علل و معلولات منظم جهان . از اين نظر اين بحث مربوط مىشود به مددهاى غيبى كه يك سخنرانى در دانشگاه پهلوى شيراز درباره اش شد ، و مربوط مىشود به تأثيرات كه در انسان و سرنوشت تحت همين عنوان و عنوان « دو مكتب » درباره اش بحث شد .
ج . نياز به توكل و اينكه در اخلاق و تربيت بشر جاى خالى دارد و فوايدى كه براساس همين نياز بر اين خصيصهء اخلاقى [ مترتب ] شده و شواهد تاريخى مطلب .
د . مفهوم قرآنى توكل . مفهوم توكل در قرآن منطبق است با آنچه ما آن را مورد صحيح ناميديم . قرآن توكل را در همان موردى به كار برده است كه نياز به توكل است . توكل در قرآن نوعى تعزز و اعتماد به خداست در زمينهء خوفها و وحشتها و رعبها و فقدان وسايل ظاهرى .
شرايط توكل از نظر قرآن عبارت است از :
1 . آرمان و هدف ، مقدس و راه راه حق باشد .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 271
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٧١