تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مسافرت سند وبلوچستان ( سفرنامه پاتينجر ) ( فارسى ) — صفحة 259

مساهمون:

ص٢٥٩
كاكائو و چينى و بلورآلات و ماهوت و كالاى ديگر نيز واردات آنها را از كشورهاى گفته شده تشكيل ميدهد . از سند پارچه‌هاى سفيد و لنگى الوان براى عمامه و از عربستان و سواحل درياى سرخ قهوه و خاك طلا و عاج و مشك و كندر و غلام و برده و نظاير آن وارد ميگردد « 1 » . عايدات شهر كرمان در سال 1810 ميلادى فقط به مبلغ ساليانه بيست و پنجهزار تومان بالغ ميگرديد « 2 » ولى بقرارى كه گفته مىشود بسرعت در حال افزايش است . اين عوايد با اجازه اعليحضرت شاه توسط شاهزاده براى مخارج دربار شاهزاده و نگهدارى سپاه كه منحصرا وظيفه آنها محافظت شهر و اطراف مجاور آن مىباشد اختصاص داده شده است . اين عوايد از محل عوارض مالياتهاى بازار كه نرخ آن بسيار سنگين است و ماليات سنگين بر شال و تفنگ تأمين ميگردد « 3 » . علاوه‌براين براى هرشتر و يا
هامش
( 1 ) - چاى كه ايرانيها از شمال وارد مىكنند از طريق سيبرى وارد ايران مىشود . ( 2 ) - تومان مساوى 8 روپيه و يا يك پوند استرلينگ مىباشد . درست دو قرن پيش ( 1610 ) از همين منبع مبالغ بيشترى در هرماه بخزانه شاه عباس وارد ميگرديد ! ! ( 3 ) - از وضع ماليات و عوارض بر شال مدتى طولانى نميگذرد . اين تصميم همراه با واقعه‌اى است كه به نظر من ذكر ان در اينجا لازم است و بالاخص معرف عمليات دولت فعلى نه فقط در ايالت كرمان بلكه در سرتاسر ايران مىباشد . پس از اينكه شاهزاده ملاحظه نمود كه صنعت شالبافى زياد افزايش يافته و درحال توسعه مىباشد اعلاميه‌اى صادر نمود و باهالى شهر و ايالت اخطار كرد كه پس از فرارسيدن روز معين هركسى كه شال ميخرد بايد متوجه باشد كه جنس خريدارى شده ممهور به مهر دولتى باشد و الا خريدار شديدا جريمه خواهد گرديد و در همان موقع اداره‌اى براى مهر كردن شالها تاسيس گرديد و خريدار موظف بود شالهائى را كه ميخرد مهردار باشد . مردم به اين عقيده كه حكم صادره عطف بگذشته نخواهد شد به پوشيدن لباسهايى كه قبل از دستور بتن ميكردند ادامه دادند ولى منظور شاهزاده بهرحال چيز ديگرى بود و به مجرد اينكه مهلت و وقت داده شده منقضى گرديد تمام شهر بازرسى شد و در هر خانه كه شال بدون مهر پيدا شد صاحب آن شديدا بپرداخت جريمه محكوم گرديد . با اين سياست مدبرانه ايرانى خود عوايدى كه از طريق توقيف و فروش شالها و جريمه بر مردم عايد شاهزاده گرديد بقرارى كه گفته ميشد از يك لك روپيه نيز تجاوز نمود .
مسافرت سند وبلوچستان ( سفرنامه پاتينجر ) ( فارسى ) — صفحة 259 | هنرى پاتينجر / شاپور گودرزى