بطور كلى ايالت كرمان كوهستانى است و عمده جبال آن سلسلهاى است كه نرمانشير را از لارستان جدا مىكند و پس از امتداد به سمت جنوبغربى تا فاصلهاى كه چهار روز راه بگمبرون مىباشد ميرسد . از اينجا ببعد پس از متمايل شدن به سمت غرب و شمالغربى بكوهستانهاى فارس در عرض جغرافيائى 29 درجه و 40 دقيقه شمالى و طول جغرافيائى 54 درجه شرقى ملحق ميگردد . در اين فاصله بشاخهها و انشعابات بسيارى در دو طرف شمال و جنوب منقسم ميگردد . بسيارى از قسمتهاى اول بالاخص آنهائيكه بيشتر در شرق واقع شده و تا داخل صحرا امتداد دارند ، در بين سى و سى و يك درجه عرض جغرافيائى خاتمه مىپذيرند در حالى كه بعضى از انشعابات غربى آن تا ايالت عراق امتداد مىيابد . در بعضى از نواحى به علت ارتفاع كم ، نميتوان جز اسم تپه نام ديگرى بر آنها اطلاق نمود و در بعضى جاها ارتفاع آنها بهيچوجه كمتر از جبال اصلى نمىباشد . اين جبال به ترتيبى اراضى واقع در منطقه را تقسيم كردهاند كه عرض دشت و جلگههاى واقع در بين آنها بندرت به 10 تا 12 ميل ميرسد در حالى كه طول آنها تا مسافت زيادى امتداد دارد .
آب و هواى اين ايالت نيز مانند شكل ظاهرى آن بسيار متغير است و از ناسالم ترين قسمتهاى ايران محسوب ميگردد . در اين منطقه بارندگيهاى سنگين و فراوان بندرت اتفاق ميافتد ولى در زمستان كوهستانهاى آن را برفهاى سنگين ميپوشاند و به علت ارتفاع زياد كوهستان برف در قسمت اعظم سال در قلل باقى ميماند و اين تناقض در فصل گرم اين طور است كه مردم در دشت و جلگه از شدت حرارت لهله نفس ميزنند ولى در قله كوهستانهاى نزديك بايشان هواى سرد و حتى يخبندان وجود دارد . نسيم اين كوهستانها
هامش
- كوهستانى كه پس از باران بوجود ميآيد تلقى نمود . سه يا چهار عدد از اين نوع مسير سيلابها كه شرح دادم بين كرمان و بندرعباس وجود دارند كه بعقيده من به كار بردن كلمه رودخانه در باره آنها صحيح نيست .