يا حرص و آز شاه و كارگزاران ويرا ارضا نمايند جلو پيشرفت و توسعه تدريجى اين ناحيه در اثر ظلم و ستم و بىعدالتى گرفته مىشود و بسرعت رو بويرانى و خرابى ميرود .
عوايدى كه از اينجا در سال 1810 بدست آمده پس از پرداخت هزينه سازمان نظامى و قشونى كه جهت حفظ قرا و قصبات مختلف نگهداشته مىشود بيش از چهل هزار روپيه بود كه تقريبا معادل نيم لك روپيه سالانه مىشود و با توجه بهزينه ، جمع درآمد اينجا را ميتوان معادل با يك لك روپيه يا 12500 پوند ليره استرلينگ محسوب داشت .
محصولات آن انواع غله ، روناس ، پنبه ، گل سرخ براى ساختن مربا و تقطير ، انواع ميوه كه از آن ميان گردو و بادام و كشمش صادر ميشوند و عسل و صمغ درخت بابل ( بابول ) كه بسيار گرانبها و از نوعى كه از حوالى درياى سرخ مىآورند بهتر است . اين صمغ را در كيسههاى چرمى بستهبندى ميكنند و وزن هركيسه 5 / 7 پوند بوده و ببازار كرمان ارسال مىشود .
شهر بم تا موقع اخراج افغانها همانطور كه گفته شد ، شهر سرحدى ايالت كرمان محسوب ميگرديد و در ظرف بيست سال اخير چندين بار با كمك بلوچهاى مجاور و بتلافى تاختوتازهائى كه نيروى پادشاهى به ناحيه نرمانشير كرده است درصدد خرابى و انهدام آن برآمدهاند و در نتيجه براى مبارزه با اقوام مهاجم و مدافعه در برابر آنها قلاع و استحكامات اين شهر را بقدرى مستحكم كردهاند كه شايد در تمام ايران از اين حيث بىنظير باشد .
قلاع مزبور در محل مرتفع بنا شده و در حال حاضر تشكيل مىشود از يك ديوار گلى بسيار بلند و قطور و يك خندق خشك عميق و عريض و شش برج بزرگ در هرضلع باستثناى برجهائى كه در چهارگوشه قرار دارند و چند يا رد مرتفعتر از سايرين است . بناى قلعه تماما از گل مخلوط با كاه و مواد فيبرى ساخته شده و بين دو قلعه مركزى ضلع جنوبى ، دروازه قلعه قرار دارد . ارگ در بالاترين نقطه و محلى كه شهر ساخته شده است واقع گرديده و با يك ديوار محكم و بلند و چهار برج از چهارگوشه احاطه و مستحكم و قلعهبندى شده است . محوطه داخلى ، تماما قصر فرماندار را تشكيل ميدهد و ساختمانهايش در
مسافرت سند وبلوچستان ( سفرنامه پاتينجر ) ( فارسى ) — صفحة 229
مساهمون: هنرى پاتينجر
ص٢٢٩